Giętarka do rur miedzianych to narzędzie służące do wykonywania łuków na rurach bez ich załamywania, spłaszczania lub pękania. W instalacjach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła stosuje się ją głównie do gięcia miękkich rur miedzianych wykorzystywanych jako przewody czynnika chłodniczego.
Po co stosuje się giętarkę?
Gięcie rur pozwala ograniczyć liczbę połączeń lutowanych lub skręcanych. Mniej połączeń oznacza mniejsze ryzyko nieszczelności oraz krótszy czas montażu instalacji.
Giętarka umożliwia wykonanie łuku o określonym promieniu, dzięki czemu rura zachowuje drożność i odpowiedni przekrój.
Typowe rodzaje giętarek ręcznych
Do rur miedzianych stosuje się m.in.:
- giętarki kuszowe – z wymiennymi segmentami dopasowanymi do średnicy rury,
- giętarki dźwigniowe – z dwiema rękojeściami i prowadnicą,
- sprężyny do gięcia rur – używane przy cienkich rurach miękkich.
W pytaniach egzaminacyjnych giętarka ręczna często jest rozpoznawalna po segmencie łukowym, prowadnicy rury i dźwigni lub mechanizmie dociskowym.
Zasady poprawnego gięcia rur miedzianych
- dobrać segment giętarki do średnicy rury,
- giąć rurę powoli, bez szarpania,
- nie wykonywać zbyt małego promienia gięcia,
- nie dopuszczać do spłaszczenia lub załamania rury,
- po gięciu sprawdzić, czy rura nie ma pęknięć ani przewężeń.
Znaczenie w instalacjach chłodniczych
Prawidłowo wygięta rura zapewnia swobodny przepływ czynnika chłodniczego i oleju. Błędne gięcie może powodować opory przepływu, hałas, spadek wydajności układu oraz ryzyko awarii sprężarki.