Gratowanie to usuwanie zadziorów, ostrych krawędzi i drobnych pozostałości materiału powstałych po cięciu rury. W instalacjach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła dotyczy to najczęściej rur miedzianych ciętych obcinakiem.
Po co wykonuje się gratowanie?
Głównym celem gratowania jest usunięcie ostrych pozostałości materiału z końca rury. Po przecięciu rury na jej krawędzi mogą powstać zadziory skierowane do środka lub na zewnątrz. Ich pozostawienie może powodować:
- utrudniony przepływ czynnika chłodniczego lub oleju,
- oderwanie się opiłków i zanieczyszczenie instalacji,
- problemy przy kielichowaniu, lutowaniu lub łączeniu rur,
- ryzyko uszkodzenia uszczelnień i elementów armatury,
- skaleczenia podczas montażu.
Czym wykonuje się gratowanie?
Do gratowania stosuje się najczęściej:
- gratownik ręczny,
- rozwiertak do rur,
- ostrze gratownika wbudowane w obcinak do rur,
- specjalne narzędzia do obróbki rur miedzianych.
Ważne zasady
Podczas gratowania należy uważać, aby opiłki nie dostały się do wnętrza instalacji. Rurę często trzyma się końcem skierowanym w dół, aby wióry wypadały na zewnątrz. Po obróbce warto sprawdzić, czy krawędź jest gładka i czy przekrój rury nie został zdeformowany.
Czego gratowanie nie oznacza?
Gratowanie nie służy do przywracania kształtu rury, wykonywania odgałęzień ani rozszerzania średnicy. Do tych czynności stosuje się inne narzędzia, np. kalibrator, trójnik lub kielicharkę.