Kształtki rurowe

Słownik kwalifikacji ELE.03 - Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła

Kształtki rurowe to elementy instalacji służące do łączenia odcinków rur, zmiany kierunku przepływu lub rozgałęziania przewodów. W instalacjach glikolowych, wodnych, chłodniczych pomocniczych i grzewczych stosuje się je m.in. przy montażu pomp, wymienników, zaworów i rozdzielaczy.

Najczęściej spotykane kształtki

  • Trójnik – umożliwia rozgałęzienie rurociągu na trzy kierunki. Na schemacie wygląda jak połączenie w kształcie litery T. Stosuje się go np. do wykonania odejścia do pompy, zaworu, obejścia lub dodatkowego obiegu.
  • Kolano – zmienia kierunek prowadzenia rury, najczęściej o 90° lub 45°. Na schematach rozpoznaje się je po załamaniu trasy przewodu.
  • Mufa – łączy dwa odcinki rur w jednej osi. Na schemacie może być oznaczona jako krótki element łączący przewody lub armaturę z rurociągiem.

Jak liczyć kształtki na schemacie?

Przy analizie rysunku instalacji należy:

  1. Śledzić każdy odcinek rurociągu osobno.
  2. Zliczać tylko rzeczywiste elementy kształtowe, a nie każde przecięcie linii.
  3. Odróżniać armaturę, np. zawory i pompy, od kształtek rurowych.
  4. Trójnik liczyć tam, gdzie jeden przewód rozdziela się na dwa lub dwa przewody łączą się w jeden.
  5. Kolano liczyć przy zmianie kierunku prowadzenia przewodu.
  6. Mufę liczyć jako prosty element połączeniowy między odcinkami rur lub przy króćcach urządzeń.

Znaczenie w instalacji glikolowej

W instalacji glikolowej poprawny dobór i montaż kształtek wpływa na szczelność, opory przepływu oraz możliwość odpowietrzania i serwisowania układu. Nadmierna liczba kolan i trójników zwiększa opory hydrauliczne, co może wymagać zastosowania pompy o większej wysokości podnoszenia.