Lutowanie twarde to wykonywanie połączenia metalowego za pomocą spoiwa o temperaturze topnienia powyżej 450°C. W instalacjach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła stosuje się je często do łączenia rur i kształtek miedzianych.
Prawidłowa kolejność czynności
Podczas lutowania twardego elementów miedzianych należy zachować kolejność:
Oczyszczenie powierzchni łączonych elementów
Końcówki rur i wnętrze kształtek muszą być czyste, odtłuszczone i pozbawione tlenków. Zanieczyszczenia osłabiają połączenie i utrudniają rozpływanie spoiwa.Dobór odpowiedniego spoiwa
Do miedzi stosuje się najczęściej spoiwa miedziano-fosforowe lub srebrne. Dobór zależy od materiałów łączonych, wymaganej wytrzymałości i rodzaju instalacji.Podgrzanie miejsca łączenia
Złącze ogrzewa się palnikiem do temperatury lutowania twardego, typowo około 700–800°C, np. około 750°C. Nie topi się materiału rury, lecz doprowadza złącze do temperatury umożliwiającej stopienie spoiwa.Wprowadzenie spoiwa w szczelinę złącza
Spoiwo powinno rozpłynąć się dzięki temperaturze nagrzanego metalu i wypełnić szczelinę kapilarnie. Nie należy traktować spoiwa jak elektrody spawalniczej.
Ważne w instalacjach chłodniczych
Podczas lutowania rur chłodniczych często stosuje się przepływ azotu przez instalację. Ogranicza to powstawanie zgorzeliny wewnątrz rur, która mogłaby uszkodzić sprężarkę, zawory lub kapilary.
Typowe błędy
- lutowanie bez oczyszczenia powierzchni,
- użycie „elektrody” zamiast spoiwa lutowniczego,
- zbyt niska temperatura, np. około 232°C lub 300°C,
- przegrzanie miedzi i utlenienie złącza,
- poruszanie elementami przed ostygnięciem lutu.