Obcinak do rur miedzianych to podstawowe narzędzie do równego i kontrolowanego przecinania rur stosowanych m.in. w instalacjach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła. W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej rozpoznaje się go po charakterystycznym kształcie: ma korpus obejmujący rurę, kółko tnące, rolki prowadzące oraz pokrętło lub śrubę dociskową.
Zasada działania
Obcinak nie przecina rury jednym ruchem jak nożyce. Rurę umieszcza się między rolkami a kółkiem tnącym, następnie lekko dociska kółko i obraca narzędzie wokół rury. Po każdym pełnym obrocie stopniowo zwiększa się docisk, aż do przecięcia rury.
Dlaczego stosuje się obcinak?
Obcinak zapewnia:
- prostopadłe i równe cięcie,
- małe odkształcenie rury,
- ograniczenie powstawania opiłków,
- przygotowanie końcówki rury do dalszej obróbki, np. kielichowania lub lutowania.
W instalacjach chłodniczych czystość i dokładność cięcia są bardzo ważne, ponieważ opiłki lub zagniecenia mogą powodować nieszczelności, utrudniać przepływ czynnika chłodniczego albo uszkodzić elementy układu.
Czynności po przecięciu rury
Po użyciu obcinaka należy zwykle:
- usunąć zadziory z wewnętrznej krawędzi rury,
- oczyścić końcówkę rury,
- sprawdzić, czy przekrój nie został zgnieciony,
- zabezpieczyć rurę przed dostaniem się zanieczyszczeń.
Typowy błąd egzaminacyjny
Nie należy mylić obcinaka do rur z kombinerkami, szczypcami, ściągaczem izolacji ani giętarką. Do przecinania rur miedzianych właściwym narzędziem jest obcinak krążkowy do rur.