Tłok sprężarki tłokowej

Słownik kwalifikacji ELE.03 - Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła

Tłok jest podstawowym elementem roboczym sprężarki tłokowej. Porusza się ruchem posuwisto-zwrotnym wewnątrz cylindra i powoduje zmianę objętości przestrzeni roboczej. Dzięki temu czynnik chłodniczy jest zasysany, sprężany i tłoczony do dalszej części układu chłodniczego.

Jak rozpoznać tłok?

Na rysunkach egzaminacyjnych tłok najczęściej ma postać krótkiego, walcowego elementu metalowego. Charakterystyczne cechy to:
- rowki na pierścienie tłokowe w górnej części,
- otwór na sworzeń tłokowy z boku,
- płaszcz tłoka, czyli boczna powierzchnia prowadząca,
- denko tłoka, czyli górna powierzchnia pracująca od strony sprężanego gazu.

Widoczny boczny otwór nie oznacza, że elementem jest sworzeń. Sworzeń jest osobną częścią, która przechodzi przez ten otwór i łączy tłok z korbowodem.

Rola tłoka w sprężarce

Podczas ruchu tłoka w dół w cylindrze powstaje podciśnienie i przez zawór ssawny napływa para czynnika chłodniczego. Podczas ruchu tłoka w górę czynnik jest sprężany, a następnie wypychany przez zawór tłoczny.

Czego nie mylić z tłokiem?

  • Cylinder to nieruchoma tuleja lub komora, w której porusza się tłok.
  • Sworzeń to wałeczek łączący tłok z korbowodem.
  • Wodzik prowadzi ruch posuwisty w niektórych mechanizmach, ale nie jest elementem sprężającym czynnik.

W pytaniach obrazkowych poprawne rozpoznanie tłoka opiera się głównie na zauważeniu walcowego kształtu, rowków pierścieniowych i otworu pod sworzeń.