Przejdź do głównej treści

Tunel fluidyzacyjny

Słownik kwalifikacji ELE.03 - Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła

Tunel fluidyzacyjny (zamrażalniczo-fluidyzacyjny) to urządzenie do szybkiego zamrażania drobnych produktów spożywczych w strumieniu zimnego powietrza wdmuchiwanego od dołu przez perforowaną taśmę. Powietrze płynie tak szybko, że unosi cząstki produktu i utrzymuje je w ruchu - każda kulka groszku czy kostka marchwi zamarza osobno.

Na czym polega fluidyzacja

Fluidyzacja to stan, w którym warstwa drobnych ciał stałych, przez którą od dołu przepływa gaz, zaczyna zachowywać się jak ciecz: cząstki unoszą się, przemieszczają i „płyną”. W tunelu medium fluidyzującym i jednocześnie chłodzącym jest zimne powietrze. Każda cząstka jest ze wszystkich stron omywana powietrzem, więc wymiana ciepła jest bardzo intensywna, a produkty nie sklejają się w bryły.

Budowa i zasada działania

  • perforowana taśma lub ruszt - przesuwa produkt przez tunel i przepuszcza powietrze,
  • wentylatory - tłoczą powietrze od dołu przez warstwę produktu z prędkością wystarczającą do jej uniesienia,
  • parownik (chłodnica powietrza) - schładza krążące powietrze; jest częścią instalacji chłodniczej (np. amoniakalnej),
  • izolowana obudowa - ogranicza dopływ ciepła z otoczenia,
  • układ odszraniania - usuwa szron, który narasta na parowniku z wilgoci oddanej przez produkt.

Powietrze krąży w obiegu zamkniętym: przechodzi przez warstwę produktu, odbiera z niego ciepło, wraca do parownika, tam się schładza i znów trafia pod taśmę. W wielu tunelach pierwsza strefa szybko zamraża powierzchnię produktu (żeby cząstki się nie sklejały), a dalsze strefy domrażają go do środka.

Zamrażanie IQF

Tunele fluidyzacyjne służą do zamrażania metodą IQF (Individually Quick Frozen - indywidualnie szybko mrożone). Produkt po zamrożeniu jest sypki: można go pakować do worków, a klient wysypuje tyle, ile potrzebuje. Szybkie zamrażanie daje drobne kryształy lodu, które mniej uszkadzają tkanki - produkt po rozmrożeniu traci mniej soku.

Typowe produkty: groszek, kukurydza, fasolka, mieszanki i kostka warzywna, owoce jagodowe (borówki, maliny, porzeczki), krewetki, frytki.

Tunel fluidyzacyjny a inne zamrażarki

MetodaCzym odbiera się ciepłoDla jakich produktów
tunel fluidyzacyjnyzimne powietrze unoszące produktdrobne, sypkie produkty
tunel owiewowyzimne powietrze opływające produkt na taśmie lub wózkachwiększe sztuki, produkty w opakowaniach
zamrażarka płytowa (kontaktowa)styk z chłodzonymi płytamibloki ryb, mięsa, produkty płaskie
zamrażanie immersyjnezanurzenie w zimnej cieczy, np. solanceprodukty w szczelnych opakowaniach
zamrażanie kriogeniczneciekły azot lub dwutlenek węglaprodukty delikatne, małe serie

Typowe pomyłki

  • Przekonanie, że w tunelu fluidyzacyjnym produkt chłodzi suchy lód lub ciekły azot - to metody kriogeniczne.
  • Mylenie z tunelem owiewowym, w którym powietrze opływa produkt, ale go nie unosi.
  • Zamrażanie w tunelu fluidyzacyjnym dużych sztuk - strumień powietrza ich nie uniesie.

Na egzaminie

W ELE.03 pada pytanie, czym chłodzi się produkty w tunelach fluidyzacyjnych. Poprawna odpowiedź: zimnym powietrzem. Nie suchym lodem, nie wrzącym azotem i nie solanką.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja