By-pass wymiennika krzyżowego
Słownik kwalifikacji ELE.04 - Eksploatacja i organizacja robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła
By-pass wymiennika krzyżowego to obejście pozwalające skierować strumień powietrza poza wymiennik odzysku ciepła w centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej. Przepływ przez by-pass jest sterowany zwykle za pomocą przepustnicy i siłownika.
Zadanie by-passu
Wymiennik krzyżowy odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego i przekazuje je do powietrza nawiewanego. By-pass stosuje się wtedy, gdy odzysk ciepła nie jest potrzebny lub mógłby pogorszyć warunki pracy centrali, np. podczas free-coolingu albo zabezpieczenia przeciwzamrożeniowego.
Awaria siłownika by-passu
Jeżeli siłownik by-passu ulegnie awarii, przepustnica może pozostać w nieprawidłowym położeniu. W okresie grzewczym szczególnie niekorzystne jest otwarcie obejścia, ponieważ powietrze zewnętrzne omija wymiennik krzyżowy i nie odbiera ciepła z powietrza wywiewanego. Skutkiem może być nawiew zimnego powietrza do pomieszczeń.
Typowe objawy:
- zbyt niska temperatura powietrza nawiewanego,
- brak efektu odzysku ciepła mimo pracy centrali,
- niezgodność położenia przepustnicy z sygnałem sterującym,
- alarm automatyki lub brak reakcji siłownika.
Diagnostyka
Podczas kontroli należy sprawdzić:
- położenie przepustnicy by-passu,
- zasilanie siłownika,
- sygnał sterujący z automatyki,
- mechaniczne zacięcia przepustnicy,
- wskazania czujników temperatury przed i za wymiennikiem.
W pytaniach egzaminacyjnych nawiew zimnego powietrza z centrali przy sprawnej wentylacji często wskazuje na problem z odzyskiem ciepła, np. awarię siłownika by-passu wymiennika krzyżowego.