Substancje kontrolowane
Słownik kwalifikacji ELE.04 - Eksploatacja i organizacja robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła
Substancje kontrolowane to czynniki chemiczne, które ze względu na szkodliwy wpływ na środowisko, szczególnie na warstwę ozonową, podlegają szczególnym ograniczeniom prawnym. W chłodnictwie, klimatyzacji i pompach ciepła dotyczy to głównie dawniej stosowanych czynników chłodniczych z grupy CFC i HCFC.
Przykłady substancji kontrolowanych
Do substancji kontrolowanych zaliczano m.in.:
- CFC, np. R12,
- HCFC, np. R22,
- inne substancje zubożające warstwę ozonową.
W nowych urządzeniach nie powinno się już stosować takich czynników, ale mogą one nadal występować w starszych instalacjach.
Obowiązki operatora urządzenia
Jeżeli urządzenie chłodnicze, klimatyzacyjne albo pompa ciepła zawiera co najmniej 3 kg substancji kontrolowanej, operator ma obowiązek prowadzenia odpowiedniej dokumentacji. W praktyce oznacza to m.in. konieczność ewidencjonowania ilości czynnika, napraw, odzysku, uzupełnień oraz kontroli szczelności.
Dla urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane próg określa się inaczej — nie tylko w kilogramach, ale jako ekwiwalent CO₂. Obowiązek dotyczy urządzeń zawierających co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO₂.
Znaczenie na egzaminie
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwrócić uwagę na zestawienie dwóch progów:
- 3 kg substancji kontrolowanej,
- 5 ton ekwiwalentu CO₂ F-gazów.
Po przekroczeniu tych wartości wymagane jest prowadzenie dokumentacji urządzenia oraz rejestracja w Centralnym Rejestrze Operatorów, a nie w rejestrach typu KRS, ZUS czy organizacjach branżowych.