Blokada elektryczna styczników to sposób zabezpieczenia układu sterowania przed jednoczesnym załączeniem dwóch styczników, których równoczesna praca byłaby niebezpieczna. Stosuje się ją szczególnie w układach nawrotnych silników trójfazowych, gdzie jeden stycznik załącza obroty w jednym kierunku, a drugi w przeciwnym.
Zasada działania
W obwodzie cewki jednego stycznika umieszcza się zestyk rozwierny pomocniczy drugiego stycznika. Oznacza to, że:
- gdy stycznik ST1 jest wyłączony, jego zestyk rozwierny jest zamknięty,
- gdy stycznik ST1 zadziała, jego zestyk rozwierny otwiera się,
- otwarcie tego zestyku przerywa obwód cewki stycznika ST2,
- dzięki temu ST2 nie może załączyć się równocześnie z ST1.
Analogicznie działa zestyk rozwierny ST2 w obwodzie cewki ST1.
Znaczenie w układzie nawrotnym
W układzie nawrotnym zamiana kierunku obrotów silnika odbywa się przez zmianę kolejności dwóch faz. Jeżeli oba styczniki załączyłyby się jednocześnie, mogłoby dojść do zwarcia międzyfazowego w obwodzie głównym. Skutkiem jest zwykle zadziałanie bezpieczników lub wyłączników nadprądowych.
Typowa usterka
Jeżeli podczas pracy jednego stycznika naciśnięcie przycisku drugiego kierunku powoduje zadziałanie zabezpieczeń obwodu głównego, oznacza to, że blokada nie zadziałała. Typową przyczyną jest zwarcie zestyku rozwiernego pomocniczego stycznika pracującego. Zestyk powinien się otworzyć, ale pozostaje przewodzący, więc pozwala na załączenie drugiego stycznika.
Wniosek diagnostyczny
W takim przypadku należy sprawdzić ciągłość i stan zestyków pomocniczych NC, poprawność połączeń sterowania oraz ewentualne sklejenie lub zwarcie styków.