Dobór wyłącznika nadprądowego

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

Wyłącznik nadprądowy zabezpiecza obwód przed skutkami przeciążenia i zwarcia. Jego prąd znamionowy nie dobiera się „na zapas”, lecz do obciążenia odbiornika oraz dopuszczalnego prądu przewodu.

Podstawowa zasada doboru

Przy doborze należy spełnić warunek:

  • Ib ≤ In ≤ Iz

gdzie:
- Ib — prąd obciążenia obwodu,
- In — prąd znamionowy wyłącznika nadprądowego,
- Iz — dopuszczalna obciążalność prądowa przewodu.

Oznacza to, że wyłącznik powinien mieć prąd znamionowy większy lub równy prądowi pracy odbiornika, ale nie większy niż może bezpiecznie przenieść przewód.

Przykład: piec 1-fazowy 3 kW

Dla odbiornika jednofazowego rezystancyjnego:

I = P / U

Dane:
- P = 3000 W,
- U = 230 V.

Obliczenie:

I = 3000 W / 230 V ≈ 13 A

Najbliższy typowy wyłącznik nadprądowy większy od prądu roboczego to 16 A.

Przewód 3×2,5 mm²

Przewód miedziany o przekroju 2,5 mm² jest często zabezpieczany wyłącznikiem 16 A, o ile sposób ułożenia przewodu i warunki pracy na to pozwalają.

Dlaczego nie 25 A?

Wyłącznik 25 A mógłby nie zabezpieczyć prawidłowo przewodu 2,5 mm² przed przeciążeniem. Zbyt duże zabezpieczenie zwiększa ryzyko przegrzewania przewodów i uszkodzenia instalacji.

Wniosek egzaminacyjny

Dla pieca 1-fazowego 3 kW zasilanego napięciem 230 V prąd wynosi około 13 A, dlatego właściwym zabezpieczeniem będzie wyłącznik nadprądowy o prądzie znamionowym 16 A.