Lockout/Tagout (LOTO) to procedura zabezpieczenia urządzenia przed przypadkowym lub nieuprawnionym załączeniem energii podczas naprawy, konserwacji albo przeglądu. W instalacjach elektrycznych jej celem jest przede wszystkim ochrona pracowników przed pojawieniem się napięcia w miejscu pracy.
Na czym polega LOTO?
Procedura obejmuje zwykle:
- odłączenie urządzenia od źródła zasilania,
- ustawienie odłącznika w pozycji otwartej,
- założenie blokady mechanicznej, np. kłódki,
- oznaczenie miejsca tabliczką ostrzegawczą,
- sprawdzenie braku napięcia przed rozpoczęciem pracy.
Sama tabliczka ostrzegawcza nie jest wystarczającym zabezpieczeniem, ponieważ nie uniemożliwia fizycznego załączenia odłącznika.
Blokada wielokłódkowa
Jeżeli przy jednym urządzeniu pracuje kilka zespołów, np. elektrycy i hydraulicy, każdy zespół powinien założyć własną kłódkę na blokadę odłącznika. Dzięki temu odłącznik nie może zostać zamknięty, dopóki wszystkie zespoły nie zakończą pracy i nie zdejmą swoich kłódek.
Przykład: jeśli elektrycy zakończą pracę wcześniej, zdejmują tylko swoją kłódkę. Odłącznik nadal pozostaje zablokowany kłódką hydraulików, więc napięcie nie zostanie przypadkowo włączone.
Zasada egzaminacyjna
Gdy odłącznik znajduje się w innym pomieszczeniu niż naprawiane urządzenie, a przy urządzeniu pracuje więcej niż jedna ekipa, należy zastosować blokadę w pozycji otwartej za pomocą oddzielnych kłódek zakładanych przez poszczególne zespoły. Jest to najbezpieczniejszy sposób ochrony przed niezamierzonym załączeniem napięcia.