Obciążenie pojemnościowe to odbiornik lub układ odbiorników, w którym dominuje pojemność elektryczna. W takim obciążeniu prąd wyprzedza napięcie w fazie. Jest to cecha przeciwna do obciążenia indukcyjnego, gdzie prąd opóźnia się względem napięcia.
Przykłady odbiorników pojemnościowych
Do typowych elementów i układów o charakterze pojemnościowym należą:
- kondensatory,
- baterie kondensatorów do kompensacji mocy biernej,
- długie linie kablowe,
- niektóre zasilacze elektroniczne z filtrami pojemnościowymi.
Wpływ na transformator
Podłączenie obciążenia pojemnościowego do transformatora może spowodować nietypowe zjawiska w porównaniu z obciążeniem rezystancyjnym lub indukcyjnym. Przy odpowiednich warunkach napięcie po stronie wtórnej może wzrosnąć, a prąd pobierany z sieci może zmniejszyć się.
Dzieje się tak dlatego, że obciążenie pojemnościowe dostarcza składową mocy biernej o przeciwnym znaku niż obciążenie indukcyjne transformatora i sieci. Może to częściowo kompensować moc bierną indukcyjną, poprawiając współczynnik mocy.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli po dołączeniu odbiornika napięcie wtórne transformatora wzrosło, a prąd pierwotny zmalał, nie musi to oznaczać uszkodzenia. Taki objaw może świadczyć o pojemnościowym charakterze dołączonego odbiornika.
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać takie zjawisko od uszkodzeń, np. zwarcia międzyzwojowego, które zwykle powoduje wzrost prądu, nagrzewanie i pogorszenie pracy transformatora.