Obudowy i osłony są środkiem ochrony podstawowej przed porażeniem prądem elektrycznym. Ich zadaniem jest uniemożliwienie przypadkowego dotknięcia części czynnych, czyli elementów znajdujących się pod napięciem podczas normalnej pracy urządzenia.
Na czym polega ochrona?
Części czynne, takie jak zaciski, szyny, przewody lub styki, muszą być umieszczone wewnątrz obudowy albo zasłonięte osłoną. Dzięki temu użytkownik lub pracownik warsztatu nie ma do nich bezpośredniego dostępu bez użycia narzędzia, klucza albo celowego demontażu zabezpieczenia.
Przykłady:
- obudowa rozdzielnicy elektrycznej,
- pokrywa puszki instalacyjnej,
- osłona zacisków silnika,
- osłona listew przyłączeniowych,
- zamykana szafa sterownicza.
Dlaczego to jest ochrona podstawowa?
Ochrona podstawowa działa w warunkach normalnej pracy instalacji, czyli wtedy, gdy nie wystąpiło jeszcze uszkodzenie izolacji ani przebicie na obudowę. Ma zapobiec bezpośredniemu dotknięciu elementów pod napięciem.
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać ją od ochrony przy uszkodzeniu. Przykładowo:
- obudowy i osłony chronią przed dotykiem bezpośrednim,
- wyłącznik RCD najczęściej pełni funkcję ochrony dodatkowej lub ochrony przy uszkodzeniu,
- połączenia wyrównawcze ograniczają niebezpieczne różnice potencjałów,
- separacja elektryczna jest innym środkiem ochrony przeciwporażeniowej.
Ważne w praktyce
Obudowy i osłony powinny być kompletne, nieuszkodzone i prawidłowo zamocowane. W warsztacie remontowym zdjęte pokrywy, brakujące zaślepki lub otwarte rozdzielnice zwiększają ryzyko porażenia, dlatego po naprawie należy zawsze przywrócić wszystkie osłony na miejsce.