Ochrona przed dotykiem bezpośrednim

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

Ochrona przed dotykiem bezpośrednim ma zapobiegać zetknięciu człowieka z częściami czynnymi, czyli elementami znajdującymi się normalnie pod napięciem, np. przewodami fazowymi, zaciskami, szynami prądowymi.

W urządzeniach i instalacjach pracujących do 1 kV stosuje się przede wszystkim środki ochrony podstawowej.

Typowe środki ochrony

Do ochrony przed dotykiem bezpośrednim zalicza się m.in.:

  • izolację części czynnych,
  • obudowy i osłony uniemożliwiające dotknięcie elementów pod napięciem,
  • przegrody lub bariery,
  • umieszczenie części czynnych poza zasięgiem dłoni,
  • w określonych przypadkach także zastosowanie bardzo niskiego napięcia, np. SELV lub PELV.

Części czynne poza zasięgiem dłoni

Środek ten polega na takim rozmieszczeniu elementów pod napięciem, aby człowiek nie mógł ich przypadkowo dotknąć podczas normalnej pracy lub obsługi. Przykładem może być umieszczenie szyn prądowych wysoko, w odpowiedniej odległości od dostępnych miejsc pracy.

W pytaniach egzaminacyjnych sformułowanie „usytuowanie części czynnych poza zasięgiem dłoni” należy kojarzyć właśnie z ochroną przed dotykiem bezpośrednim.

Czego nie mylić?

  • Samoczynne/automatyczne odłączenie zasilania dotyczy głównie ochrony przy uszkodzeniu, czyli przed dotykiem pośrednim.
  • Separacja elektryczna pojedynczego odbiornika również jest środkiem ochrony przy uszkodzeniu.
  • Izolacja podwójna lub wzmocniona jest związana z II klasą ochronności i ochroną bez przewodu PE.

Najważniejsze na egzamin

Jeżeli pytanie dotyczy dotyku bezpośredniego, szukaj odpowiedzi związanych z niedopuszczeniem do kontaktu z częściami czynnymi: izolacja, osłony, obudowy, bariery albo umieszczenie poza zasięgiem dłoni.