Klasyczny układ zasilania świetlówki składa się z kilku podstawowych elementów: świetlówki, dławika L, zapłonnika oraz kondensatorów pomocniczych. Układ jest zasilany najczęściej napięciem 230 V AC.
Rola elementów układu
- Dławik L – ogranicza prąd płynący przez świetlówkę po jej zapłonie. Bez dławika prąd lampy nadmiernie by wzrósł.
- Zapłonnik – bierze udział w zapłonie świetlówki, powodując chwilowe przerwanie obwodu i powstanie impulsu napięciowego na dławiku.
- Kondensator Cz – zwykle pełni funkcję przeciwzakłóceniową przy zapłonniku.
- Kondensator Ck – kondensator kompensacyjny, poprawiający współczynnik mocy układu.
Diagnostyka na podstawie pomiarów
W układach ze świetlówką i dławikiem ważne są trzy wielkości:
- napięcie zasilania U,
- prąd pobierany z sieci I,
- moc czynna P.
Jeżeli po uszkodzeniu napięcie i moc czynna pozostają takie same, ale wzrasta prąd pobierany z sieci, oznacza to zwykle pogorszenie współczynnika mocy. Świetlówka nadal świeci i pobiera podobną moc czynną, ale układ pobiera większą moc pozorną.
Typowy wniosek egzaminacyjny
Gdy w oprawie świetlówkowej z dławikiem:
- U = const,
- P = const,
- I wyraźnie rośnie,
najbardziej prawdopodobne jest uszkodzenie kondensatora kompensacyjnego Ck. Kondensator przestaje kompensować moc bierną indukcyjną dławika, przez co prąd zasilający wzrasta mimo niezmienionej mocy czynnej.