Pirometr to bezdotykowy miernik temperatury. Najczęściej działa w podczerwieni, dlatego bywa nazywany termometrem na podczerwień. Umożliwia szybkie określenie temperatury powierzchni elementu bez konieczności dotykania go sondą.
Co można mierzyć pirometrem?
W eksploatacji maszyn elektrycznych pirometr wykorzystuje się m.in. do pomiaru temperatury:
- obudowy silnika elektrycznego,
- łożysk i pokryw łożyskowych,
- zacisków i połączeń przewodów,
- szyn prądowych,
- elementów rozdzielnic,
- transformatorów i urządzeń zasilających.
W pytaniach egzaminacyjnych pirometr łatwo rozpoznać po kształcie przypominającym „pistolet” oraz wyświetlaczu pokazującym temperaturę, zwykle w °C.
Zasada działania
Każde ciało o temperaturze wyższej od zera bezwzględnego emituje promieniowanie podczerwone. Pirometr odbiera to promieniowanie i przelicza je na temperaturę powierzchni.
Nie mierzy więc bezpośrednio temperatury wnętrza silnika ani uzwojeń, tylko temperaturę widocznej powierzchni, np. obudowy.
Na co uważać podczas pomiaru?
Na dokładność pomiaru wpływają:
- odległość od obiektu,
- wielkość pola pomiarowego,
- zabrudzenie powierzchni,
- połyskliwość materiału,
- ustawiona emisyjność,
- obecność gorących elementów w tle.
Błyszczące powierzchnie metalowe mogą dawać zaniżone lub zawyżone wyniki. W takich przypadkach stosuje się np. matową taśmę pomiarową albo pomiar w miejscu o bardziej stabilnej emisyjności.
Znaczenie w diagnostyce silników
Podwyższona temperatura obudowy silnika może świadczyć o przeciążeniu, złym chłodzeniu, uszkodzonych łożyskach, zaniku fazy, zabrudzeniu wentylatora lub problemach z uzwojeniem. Pomiar pirometrem jest szybki i bezpieczny, ale w razie podejrzenia awarii należy go uzupełnić innymi badaniami.