Prace w pobliżu napięcia to czynności wykonywane w otoczeniu urządzeń lub instalacji elektrycznych, które pozostają pod napięciem. Nie muszą polegać na bezpośrednim dotykaniu części czynnych, ale mogą stwarzać ryzyko porażenia, łuku elektrycznego lub zwarcia.
Zasada bezpieczeństwa
Podstawową zasadą eksploatacji instalacji elektrycznych jest wykonywanie prac konserwacyjnych, naprawczych i remontowych po wyłączeniu napięcia, zabezpieczeniu przed przypadkowym załączeniem oraz sprawdzeniu braku napięcia. Prace przy urządzeniach pod napięciem lub w ich pobliżu mogą być wykonywane tylko wtedy, gdy przewiduje to instrukcja eksploatacji albo szczegółowa instrukcja stanowiskowa i zastosowano odpowiednie środki ochronne.
Czynności zwykle dopuszczalne
W pobliżu urządzeń pod napięciem mogą być dopuszczone m.in.:
- czynności obsługowe opisane w instrukcji eksploatacji,
- wymiana żarówek, świetlówek lub wkładek bezpiecznikowych w nienaruszonych oprawach i obudowach,
- próby i pomiary wykonywane zgodnie z instrukcją oraz zasadami BHP,
- prace z użyciem specjalnych narzędzi i środków ochronnych wskazanych w instrukcji stanowiskowej.
Czynności niedozwolone
Niedozwolone są prace, które wykraczają poza zwykłą obsługę i wymagają ingerencji w instalację lub odbiornik, np. konserwacja, renowacja, naprawa lub remont instalacji i odbiorników elektrycznych, jeżeli znajdują się one w pobliżu elementów pod napięciem i nie zapewniono wymaganych warunków bezpieczeństwa.
Na co zwrócić uwagę na egzaminie?
Jeżeli pytanie odróżnia „obsługę” od „konserwacji i renowacji”, to czynności obsługowe mogą być dopuszczalne, a konserwacyjne i remontowe zasadniczo wymagają wyłączenia napięcia i odpowiedniego przygotowania miejsca pracy.