Prąd znamionowy silnika to wartość prądu, jaką silnik może pobierać podczas normalnej, długotrwałej pracy przy znamionowym napięciu, częstotliwości, obciążeniu i sposobie chłodzenia. Wartość tę podaje się na tabliczce znamionowej silnika.
Dlaczego nie wolno go długotrwale przekraczać?
Uzwojenia silnika nagrzewają się głównie wskutek strat cieplnych zależnych od prądu. Straty miedziowe opisuje zależność:
P = I² · R
Oznacza to, że nawet niewielki wzrost prądu powoduje znaczny wzrost wydzielanego ciepła. Długotrwałe przekroczenie prądu znamionowego może prowadzić do:
- przegrzania uzwojeń,
- uszkodzenia izolacji,
- zwarć międzyzwojowych,
- spadku sprawności silnika,
- trwałego uszkodzenia maszyny.
Kiedy prąd silnika rośnie?
Prąd może wzrosnąć m.in. przy:
- przeciążeniu mechanicznym napędu,
- zbyt niskim napięciu zasilania,
- zaniku jednej fazy,
- uszkodzeniu łożysk,
- niewłaściwym doborze silnika do maszyny roboczej,
- problemach z chłodzeniem.
Ochrona silnika
Aby zapobiec przegrzewaniu, stosuje się zabezpieczenia przeciążeniowe, np. wyłączniki silnikowe, przekaźniki termiczne lub zabezpieczenia elektroniczne. Powinny być nastawione zgodnie z prądem znamionowym silnika podanym na tabliczce.
W pytaniach egzaminacyjnych zapamiętaj: długotrwałe przekraczanie prądu znamionowego jest bezpośrednią przyczyną przegrzewania uzwojeń silnika.