Próba zwarcia transformatora

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

Próba zwarcia transformatora to pomiar wykonywany przy zwartym uzwojeniu wtórnym transformatora i zasilaniu uzwojenia pierwotnego obniżonym napięciem. Taki stan nazywa się zwarciem pomiarowym. Nie jest to awaria, lecz kontrolowany pomiar laboratoryjny lub eksploatacyjny.

Jak wygląda układ pomiarowy?

W typowym układzie:
- jedno uzwojenie transformatora jest zasilane przez autotransformator regulacyjny,
- drugie uzwojenie jest zwarte przewodem o małej rezystancji,
- w obwodzie znajdują się: amperomierz, woltomierz i watomierz,
- napięcie zasilające zwiększa się ostrożnie tylko do chwili, gdy prąd osiągnie wartość znamionową.

Co mierzy się w próbie zwarcia?

Podczas próby zwarcia wyznacza się głównie:
- napięcie zwarcia transformatora,
- straty w uzwojeniach, czyli straty miedziane,
- impedancję zwarcia transformatora,
- prąd zwarciowy przy określonym napięciu.

Ponieważ napięcie zasilania jest małe, straty w rdzeniu są pomijalne. Wskazanie watomierza odpowiada w przybliżeniu stratom w uzwojeniach przy prądzie znamionowym.

Jak rozpoznać próbę zwarcia na schemacie?

Najważniejsza cecha schematu to zwarte zaciski jednego uzwojenia transformatora. Jeśli drugie uzwojenie jest zasilane przez przyrządy pomiarowe, transformator pracuje w stanie zwarcia pomiarowego, a nie jałowym ani znamionowego obciążenia.

Ważne dla egzaminu

Jeżeli na schemacie transformatora uzwojenie wtórne jest zwarte, a po stronie zasilania są amperomierz, woltomierz i watomierz, poprawna odpowiedź to zwykle: stan zwarcia pomiarowego.