Prostownik jednopołówkowy to najprostszy układ zamieniający napięcie przemienne na napięcie jednokierunkowe pulsujące. Składa się zwykle z transformatora obniżającego napięcie oraz jednej diody prostowniczej połączonej szeregowo z obciążeniem.
Zasada działania
Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku. Dlatego z sinusoidalnego napięcia przemiennego przepuszczana jest tylko jedna połówka przebiegu, dodatnia albo ujemna, zależnie od kierunku włączenia diody. Druga połówka jest blokowana.
Na wyjściu sprawnego prostownika jednopołówkowego bez filtracji występuje napięcie:
- jednokierunkowe,
- pulsujące,
- o częstotliwości tętnień równej częstotliwości sieci, np. 50 Hz.
Rola kondensatora
W zasilaczach za diodą często stosuje się kondensator filtrujący. Ładuje się on w czasie przewodzenia diody, a następnie oddaje energię do obciążenia między impulsami napięcia. Dzięki temu napięcie wyjściowe jest bardziej wygładzone.
Jeżeli na wyjściu układu z kondensatorem widać same połówki sinusoidy, oznacza to najczęściej, że dioda prostuje poprawnie, ale kondensator nie filtruje napięcia.
Typowe objawy uszkodzeń
- dioda przerwana: brak napięcia wyjściowego,
- dioda zwarta: na wyjściu może pojawić się napięcie przemienne,
- kondensator uszkodzony lub odłączony: napięcie pulsujące bez wygładzenia.
W pytaniach egzaminacyjnych taki przebieg jest ważną wskazówką diagnostyczną.