Przekaźnik termobimetalowy to aparat stosowany do ochrony silnika elektrycznego przed przeciążeniem. Działa na zasadzie nagrzewania elementów bimetalowych przepływającym prądem. Gdy prąd silnika jest zbyt duży przez określony czas, bimetal wygina się i powoduje zadziałanie mechanizmu wyłączającego.
Jaką funkcję pełni?
Przekaźnik termobimetalowy nie służy do wyłączania zwarć. Jego zadaniem jest ochrona silnika przed skutkami długotrwałego przeciążenia, np. gdy:
- silnik jest mechanicznie przeciążony,
- wirnik nie może się obracać,
- wystąpi zanik jednej fazy,
- prąd roboczy przekracza wartość dopuszczalną.
Współpraca ze stycznikiem
Przekaźnik termobimetalowy najczęściej pracuje razem ze stycznikiem. Po wykryciu przeciążenia rozwiera styk pomocniczy w obwodzie cewki stycznika. Stycznik odłącza wtedy silnik od zasilania.
Typowy układ zabezpieczenia silnika może zawierać:
- bezpieczniki lub wyłącznik nadprądowy — ochrona przed zwarciem,
- stycznik — załączanie i wyłączanie silnika,
- przekaźnik termobimetalowy — ochrona przed przeciążeniem.
Nastawa prądu
Prąd nastawczy przekaźnika ustawia się zwykle zgodnie z prądem znamionowym silnika odczytanym z tabliczki znamionowej. Zbyt mała nastawa powoduje niepotrzebne wyłączenia, a zbyt duża może nie ochronić silnika przed przegrzaniem.
Ważne na egzaminie
Przekaźnik termobimetalowy zabezpiecza przed przeciążeniem, ale nie zastępuje zabezpieczenia zwarciowego. Dlatego w układzie pełni inną funkcję niż bezpiecznik lub człon elektromagnetyczny wyłącznika silnikowego.