Przekładnia napięciowa transformatora określa stosunek napięć po stronie pierwotnej i wtórnej transformatora. Dla transformatora idealnego jest ona równa stosunkowi liczby zwojów uzwojeń:
[
k = \frac{U_1}{U_2} = \frac{N_1}{N_2}
]
gdzie:
- U1 - napięcie strony pierwotnej, często strony wysokiego napięcia,
- U2 - napięcie strony wtórnej, często strony niskiego napięcia,
- N1 - liczba zwojów uzwojenia pierwotnego,
- N2 - liczba zwojów uzwojenia wtórnego.
Zależność od liczby zwojów
Jeżeli liczba zwojów po jednej stronie transformatora się zmieni, zmieni się również przekładnia. Przy niezmienionej liczbie zwojów strony wysokiego napięcia zwiększenie liczby zwojów po stronie niskiego napięcia powoduje zmniejszenie przekładni napięciowej liczonej jako:
[
k = \frac{N_{WN}}{N_{NN}}
]
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli po stronie niskiego napięcia nawinięto o 10% więcej zwojów, to nowa liczba zwojów wynosi:
[
N_{NN}' = 1{,}1 \cdot N_{NN}
]
Nowa przekładnia będzie więc:
[
k' = \frac{N_{WN}}{1{,}1 \cdot N_{NN}}
]
Oznacza to, że przekładnia spadnie, ponieważ mianownik ułamka wzrósł. W zadaniach testowych najczęściej przyjmuje się odpowiedź: spadnie o 10%. Dokładnie matematycznie nowa wartość wynosi około 90,9% poprzedniej, czyli spadek wynosi około 9,1%.
Najważniejsza zasada
Więcej zwojów po stronie niskiego napięcia przy niezmienionej stronie wysokiego napięcia oznacza mniejszą przekładnię napięciową WN/NN.