Przerwa w obwodzie twornika oznacza brak ciągłości elektrycznej w części obwodu, przez którą powinien płynąć prąd twornika silnika prądu stałego. W silniku szeregowym prądu stałego jest to szczególnie istotne, ponieważ uzwojenie wzbudzenia i twornik są połączone szeregowo.
Skutek uszkodzenia
Jeżeli w obwodzie twornika wystąpi przerwa, po podaniu napięcia zasilającego nie popłynie prąd roboczy. W efekcie:
- silnik nie wytworzy momentu obrotowego,
- wirnik nie ruszy,
- silnik może nie wykazywać żadnej reakcji po włączeniu,
- prąd pobierany z sieci będzie zerowy lub bardzo mały.
Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych brak reakcji silnika szeregowego DC po załączeniu napięcia najczęściej wskazuje właśnie na przerwę w obwodzie twornika.
Możliwe miejsca przerwy
Przerwa może wystąpić m.in. w:
- uzwojeniu twornika,
- połączeniach uzwojenia z działkami komutatora,
- przewodach doprowadzających,
- połączeniach szczotek ze złączami,
- miejscach lutowanych lub zaciskanych.
Jak sprawdzić usterkę?
Podstawową metodą jest sprawdzenie ciągłości obwodu przy odłączonym zasilaniu. Można użyć omomierza lub miernika z funkcją testu ciągłości. Wynik wskazujący bardzo dużą rezystancję lub brak wskazania oznacza możliwą przerwę.
Różnica względem innych usterek
Zabrudzony komutator, źle dobrane szczotki lub wystająca izolacja między działkami komutatora zwykle powodują iskrzenie, nierówną pracę, grzanie albo spadek mocy. Nie są jednak tak typową przyczyną całkowitego braku reakcji jak przerwa w obwodzie twornika.