Pytania pomocnicze - ELE.05

Wyłącznik nadprądowy reaguje na zbyt duży prąd płynący w obwodzie. Chroni przewody i instalację przed przegrzaniem spowodowanym przeciążeniem lub zwarciem.

Przeciążenie to przepływ prądu większego od dopuszczalnego przez dłuższy czas, np. po podłączeniu zbyt dużej mocy odbiorników. Zwarcie to nagłe połączenie przewodów o różnych potencjałach, powodujące bardzo duży prąd.

Wyłącznik różnicowoprądowy wykrywa prąd upływu, np. do obudowy lub ziemi. Nie służy do podstawowej ochrony przewodów przed nadmiernym prądem obciążenia.

Ochronnik przepięciowy ogranicza krótkotrwałe wzrosty napięcia, np. pochodzące od wyładowań atmosferycznych lub łączeń w sieci. Nie kontroluje długotrwałego prądu obciążenia instalacji.

Przekaźnik podnapięciowy reaguje na spadek napięcia poniżej określonej wartości. Może odłączyć odbiornik przy zaniku lub znacznym obniżeniu napięcia, ale nie jest zabezpieczeniem przeciążeniowym.

Urządzenie grzewcze jest zwykle odbiornikiem rezystancyjnym. Pobierany prąd zależy głównie od mocy grzałek i napięcia zasilania, a współczynnik mocy jest bliski 1.

230 V to napięcie między przewodem fazowym a neutralnym lub PEN, a 400 V to napięcie między dwiema fazami. Jest to typowe napięcie sieci trójfazowej niskiego napięcia.

Najpierw oblicza się moc całkowitą odbiorników, a następnie korzysta ze wzoru I = P / U. Dla 40 żarówek po 75 W moc wynosi 3000 W, więc prąd to około 13 A przy napięciu 230 V.

Prąd obciążenia wynosi około 13 A, więc zabezpieczenia 6 A i 10 A byłyby zbyt małe i mogłyby wyłączać obwód podczas normalnej pracy. Najbliższą większą wartością znamionową z podanych odpowiedzi jest 16 A.

Litera B oznacza charakterystykę wyzwalania zwarciowego. Wyłącznik typu B stosuje się zwykle w obwodach oświetleniowych i ogólnych, gdzie nie występują duże prądy rozruchowe.

Liczba 16 oznacza prąd znamionowy wyłącznika, czyli 16 A. Przy takim prądzie wyłącznik może pracować ciągle bez zadziałania, o ile warunki instalacji są prawidłowe.

Zabezpieczenie musi być dobrane do całkowitego prądu pobieranego przez obwód. Jeśli wszystkie żarówki mogą świecić jednocześnie, ich moce sumują się.

Nie zawsze. W praktyce trzeba jeszcze sprawdzić m.in. przekrój przewodów, ich obciążalność prądową, sposób ułożenia, spadek napięcia oraz skuteczność samoczynnego wyłączenia zasilania.

Żarówka żarnikowa pobiera głównie moc czynną, a jej współczynnik mocy jest bliski 1. Dlatego prąd można obliczyć w prosty sposób ze wzoru I = P / U.

Woltomierz mierzy napięcie, a amperomierz prąd. Na podstawie tych wartości można obliczyć moc, np. ze wzoru P = U · I dla odbiornika rezystancyjnego.

Jest wystarczający w obwodach prądu stałego oraz dla odbiorników rezystancyjnych w prądzie przemiennym. Wtedy współczynnik mocy jest bliski 1.

Waromierz służy do pomiaru mocy biernej, której jednostką jest war. Moc czynna jest wyrażana w watach i mierzy się ją watomierzem albo wyznacza pośrednio.

Moc czynna określa szybkość zużywania energii i jest podawana w watach. Energia elektryczna to moc zużyta w czasie, najczęściej podawana w kilowatogodzinach.

Licznik mierzy energię zużytą w czasie, np. w kWh. Może pośrednio pozwolić oszacować moc, ale nie jest podstawowym przyrządem do bezpośredniego pomiaru mocy chwilowej.

Amperomierz włącza się szeregowo z odbiornikiem, aby mierzył prąd obciążenia. Woltomierz podłącza się równolegle do odbiornika, aby mierzył napięcie na jego zaciskach.

W obwodach prądu przemiennego z odbiornikami indukcyjnymi lub pojemnościowymi moc czynna wynosi P = U · I · cosφ. Bez uwzględnienia cosφ można pomylić moc pozorną z czynną.

Dla silnika jednofazowego stosuje się wzór: I = P / (U · η · cosφ). Moc należy podać w watach, sprawność jako liczbę dziesiętną, a napięcie zwykle 230 V.

Silnik jest jednofazowy, więc jest zasilany napięciem fazowym 230 V. Napięcie 400 V dotyczy napięcia międzyfazowego w sieci trójfazowej.

Amperomierz musi mieć zakres co najmniej równy mierzonemu prądowi. Zakres 3 A byłby za mały, dlatego wybiera się najbliższą większą wartość, czyli 4 A.

Oznacza, że 70% mocy pobranej z sieci zamienia się na użyteczną moc mechaniczną. Reszta energii jest tracona, głównie w postaci ciepła i strat mechanicznych.

Współczynnik mocy uwzględnia przesunięcie fazowe między napięciem i prądem w odbiorniku indukcyjnym. Im mniejszy cosφ, tym większy prąd pobierany z sieci dla tej samej mocy czynnej.

Otrzymany prąd będzie zaniżony, ponieważ nie zostaną uwzględnione straty w silniku. Może to prowadzić do doboru zbyt małego zakresu amperomierza lub zabezpieczenia.

Należy pomnożyć wartość w kilowatach przez 1000. Moc 0,55 kW to 550 W.

Standardowo kontrolę okresową instalacji elektrycznej wykonuje się nie rzadziej niż raz na 5 lat. Termin ten wynika z obowiązków utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.

Obejmuje m.in. oględziny instalacji, sprawdzenie stanu połączeń, osprzętu, zabezpieczeń oraz pomiary ochronne, np. rezystancji izolacji i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej.

Za zapewnienie kontroli odpowiada właściciel lub zarządca obiektu. Same pomiary i sprawdzenia powinny wykonywać osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.

Kontrola pozwala wykryć uszkodzenia izolacji, poluzowane połączenia, niesprawne zabezpieczenia i inne zagrożenia. Ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę przed pożarem.

Nie zawsze. Kontrola pięcioletnia jest terminem podstawowym, ale dodatkowe sprawdzenia wykonuje się np. po modernizacji, remoncie, awarii lub zmianie warunków użytkowania instalacji.

Oględziny polegają na wzrokowej ocenie stanu instalacji, osprzętu i zabezpieczeń. Pomiary wymagają użycia przyrządów i potwierdzają parametry techniczne instalacji.

Oznacza to, że na tym styku występuje przerwa. Całe napięcie sterowania odkłada się na elemencie, który nie przewodzi.

Bo na zaciskach cewki nie ma napięcia zasilającego. Najpierw należy znaleźć przerwę w obwodzie doprowadzającym napięcie do cewki.

13-14 oznacza styk zwierny NO, normalnie otwarty. 21-22 oznacza styk rozwierny NC, normalnie zamknięty.

Może pełnić funkcję blokady elektrycznej. Uniemożliwia załączenie K2, gdy stycznik K1 jest załączony.

Po naciśnięciu S3 obie strony styku pomocniczego K2 13-14 znajdują się praktycznie na tym samym potencjale. Dlatego woltomierz nie wskazuje różnicy napięć.

Wskazanie około 230 V na zaciskach cewki oznaczałoby, że cewka jest zasilana. Jeśli stycznik mimo to nie działa, podejrzewa się uszkodzenie cewki lub mechanizmu stycznika.

Styki główne przełączają obwód mocy, np. zasilanie silnika. Styki pomocnicze pracują w obwodach sterowania, sygnalizacji i blokad.

Należy porównać każdą zmierzoną wartość z rezystancją dopuszczalną. Obwód jest niesprawny, jeśli choć jedna wartość jest mniejsza od wymaganej.

W obwodzie gniazd w garażu pomiar L2–N wynosi 0,4 MΩ, czyli mniej niż dopuszczalne 0,5 MΩ. Pozostałe wartości w innych obwodach są większe od minimum.

Zbyt mała rezystancja izolacji oznacza pogorszenie stanu izolacji przewodów lub odbiorników. Może to powodować prądy upływu i zwiększać ryzyko porażenia lub pożaru.

Nie. Wystarczy jeden wynik poniżej wartości dopuszczalnej, aby obwód uznać za niespełniający wymagań.

Rezystancję izolacji najczęściej podaje się w megaomach, czyli MΩ. Im większa wartość, tym lepszy stan izolacji.

Pomiar wykonuje się między przewodami czynnymi, np. L–N, oraz między przewodami czynnymi a ochronnymi, np. L–PE lub N–PE, zależnie od zakresu sprawdzenia.

Pomiar wykonuje się napięciem probierczym, które może uszkodzić podłączone urządzenia elektroniczne. Dlatego odbiorniki wrażliwe należy odłączyć zgodnie z procedurą pomiarową.

Ponieważ temperatura obudowy jest widoczna lub mierzalna z zewnątrz, bez demontażu silnika. Najbezpieczniej wykonać pomiar bezdotykowo, np. pirometrem.

Nie należy kontrolować elementów wymagających dostępu do części ruchomych lub wewnętrznych, np. szczotek, szczotkotrzymaczy, komutatora, pierścieni ślizgowych czy połączeń mechanicznych.

Najczęściej używa się pirometru lub kamery termowizyjnej, ponieważ umożliwiają pomiar bezdotykowy. W większych napędach można też korzystać z czujników temperatury.

Przyczyną może być przeciążenie, zanik fazy, niesprawne chłodzenie, zabrudzenie wentylatora, uszkodzone łożyska lub zwarcie międzyzwojowe.

Ponieważ szczotki i komutator znajdują się przy elementach ruchomych, a ich kontrola może wymagać zdjęcia osłon. Wykonuje się ją po odłączeniu i zabezpieczeniu napędu.

Należy porównać temperaturę z wartościami dopuszczalnymi z dokumentacji techniczno-ruchowej oraz z typową temperaturą pracy danego silnika przy podobnym obciążeniu.

Przegląd powinien być wykonany przynajmniej raz na 2 lata. Jest to termin domyślny, gdy brak dokładniejszych zapisów w instrukcji.

Instrukcja stanowiskowa może określać krótsze lub bardziej szczegółowe terminy przeglądów. Jeśli takie zapisy istnieją, należy stosować się do nich.

Częstsze przeglądy mogą wynikać z trudnych warunków pracy, dużego obciążenia, zapylenia, wilgoci, wysokiej temperatury lub wcześniejszych usterek.

Sprawdza się m.in. stan silnika, połączeń elektrycznych, zabezpieczeń, osłon, chłodzenia oraz objawy takie jak hałas, drgania i nadmierne nagrzewanie.

Przegląd urządzenia napędowego dotyczy konkretnego napędu, np. silnika i jego osprzętu. Kontrola instalacji elektrycznej obejmuje instalację zasilającą, ochronę przeciwporażeniową i pomiary instalacyjne.

Termin 5 lat często dotyczy okresowych kontroli instalacji elektrycznych w budynkach. W pytaniu o urządzenia napędowe, przy braku szczegółowych instrukcji, poprawny termin to 2 lata.

DTR zawiera informacje o obsłudze, konserwacji, przeglądach i bezpiecznej eksploatacji urządzenia. Jeżeli podaje terminy przeglądów, należy je stosować.

Drożny wlot zapewnia dopływ chłodnego powietrza do silnika. Gdy jest zatkany lub zasłonięty, przepływ powietrza spada i silnik szybciej się przegrzewa.

Nie. Czujnik temperatury tylko mierzy temperaturę lub uruchamia sygnał alarmowy/zabezpieczenie, ale sam nie odprowadza ciepła.

Może dojść do przegrzania uzwojeń, uszkodzenia izolacji, skrócenia trwałości łożysk oraz zadziałania zabezpieczeń termicznych.

Należy sprawdzić drożność wlotów i wylotów powietrza, stan wentylatora, czystość żeber chłodzących oraz czy silnik ma zapewnioną odpowiednią przestrzeń wentylacyjną.

Pył i brud mogą blokować przepływ powietrza oraz pogarszać oddawanie ciepła przez obudowę. Powoduje to wzrost temperatury pracy silnika.

Wentylator wymusza przepływ powietrza wokół silnika lub przez jego kanały chłodzące. Dzięki temu ciepło jest skuteczniej odprowadzane z obudowy i wnętrza silnika.