Pytania pomocnicze - ELE.05
Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1452. Strona 21 z 22.
Do czego służy miernik LCR?
Miernik LCR służy do pomiaru indukcyjności, pojemności i rezystancji. W silniku może być wykorzystany do pomiaru rezystancji uzwojeń stojana.
Dlaczego w silniku indukcyjnym klatkowym mierzy się rezystancję uzwojenia stojana, a nie wirnika?
Wirnik klatkowy nie ma uzwojenia wyprowadzonego na zaciski pomiarowe. Jego pręty są zwarte pierścieniami, dlatego standardowy pomiar rezystancji uzwojenia dotyczy stojana.
Czym różni się pomiar rezystancji uzwojenia od pomiaru rezystancji izolacji?
Rezystancja uzwojenia dotyczy przewodzącego drutu nawojowego i ma zwykle małą wartość. Rezystancja izolacji dotyczy stanu izolacji względem obudowy lub innych uzwojeń i mierzy się ją megaomomierzem.
Jakie wyniki rezystancji uzwojeń stojana są prawidłowe w silniku trójfazowym?
Rezystancje poszczególnych faz powinny być do siebie zbliżone. Wyraźna różnica może oznaczać przerwę, zwarcie międzyzwojowe, uszkodzenie zacisku lub błąd pomiaru.
Jakiego przyrządu używa się do pomiaru rezystancji izolacji silnika?
Do pomiaru rezystancji izolacji używa się miernika rezystancji izolacji, czyli megaomomierza. Przyrząd ten wykonuje pomiar podwyższonym napięciem probierczym.
Jak należy przygotować silnik do pomiaru rezystancji uzwojeń?
Silnik należy odłączyć od zasilania, zabezpieczyć przed przypadkowym załączeniem i uzyskać dostęp do tabliczki zaciskowej. Pomiar wykonuje się między odpowiednimi zaciskami uzwojeń.
Dlaczego do przyłącza ziemnego wybrano kabel YAKY 4×10?
YAKY jest kablem elektroenergetycznym przeznaczonym między innymi do układania w ziemi. Oznaczenie 4×10 informuje o czterech żyłach o przekroju 10 mm².
Co oznacza symbol YAKY?
YAKY oznacza kabel elektroenergetyczny z żyłami aluminiowymi, izolacją polwinitową i powłoką polwinitową. Jest to typowy kabel stosowany w instalacjach zewnętrznych i ziemnych.
Dlaczego przewód AsXS nie jest właściwy do przyłącza ziemnego?
AsXS to przewód samonośny izolowany przeznaczony do linii napowietrznych. Nie jest typowym kablem ziemnym do bezpośredniego układania w gruncie.
Czym różni się kabel ziemny od przewodu napowietrznego?
Kabel ziemny ma konstrukcję i powłokę dostosowaną do pracy w gruncie oraz odporność na wilgoć i uszkodzenia środowiskowe. Przewód napowietrzny jest przeznaczony do zawieszenia na słupach.
Co oznacza zapis 4×10 w oznaczeniu kabla?
Zapis 4×10 oznacza, że kabel ma 4 żyły, a każda z nich ma przekrój znamionowy 10 mm².
Jak rozpoznać w odpowiedziach przewody do linii napowietrznych?
Przewody takie jak AsXS, AFL lub AAFL są typowo związane z liniami napowietrznymi. W pytaniu o przyłącze ziemne należy szukać kabla ziemnego, np. YAKY.
Jakie czynniki wpływają na dobór przekroju kabla przyłączeniowego?
Uwzględnia się moc przyłączeniową, prąd obciążenia, długość kabla, dopuszczalny spadek napięcia, obciążalność prądową oraz warunki ułożenia.
Co wykrywa pomiar ciągłości przewodu ochronnego PE w urządzeniu klasy I?
Wykrywa przerwę, złe połączenie lub zbyt dużą rezystancję między bolcem ochronnym wtyczki a dostępnymi częściami przewodzącymi urządzenia.
Dlaczego urządzenie wykonane w I klasie ochronności musi mieć przewód ochronny?
W klasie I ochrona przeciwporażeniowa opiera się na połączeniu dostępnych części metalowych z przewodem PE. W razie uszkodzenia izolacji prąd zwarciowy powinien spowodować zadziałanie zabezpieczenia.
Dlaczego odpowiedź dotycząca III klasy ochronności jest błędna?
Urządzenia III klasy ochronności są zasilane bardzo niskim napięciem bezpiecznym, np. SELV, i zasadniczo nie mają przewodu ochronnego PE.
Jakim przyrządem można sprawdzać ciągłość przewodu ochronnego?
Można użyć omomierza lub miernika instalacji z funkcją pomiaru małych rezystancji. Pomiar wykonuje się między zaciskiem PE a dostępną częścią przewodzącą urządzenia.
Czym różni się pomiar ciągłości PE od pomiaru rezystancji izolacji?
Pomiar ciągłości PE sprawdza, czy przewód ochronny jest połączony i ma małą rezystancję. Pomiar rezystancji izolacji wykrywa uszkodzenia izolacji między przewodami czynnymi a obudową lub PE.
Jak można wykryć przebicie izolacji przewodu fazowego urządzenia?
Najczęściej wykonuje się pomiar rezystancji izolacji między przewodem fazowym a przewodem ochronnym lub obudową urządzenia.
Dlaczego przerwa w przewodzie PE jest niebezpieczna?
W razie uszkodzenia izolacji metalowa obudowa może znaleźć się pod napięciem, a zabezpieczenie może nie zadziałać prawidłowo.
Dlaczego w instalacji podtynkowej nie da się podczas zwykłych oględzin ocenić całej długości przewodów?
Przewody są ukryte pod tynkiem lub w rurkach instalacyjnych, więc nie są dostępne wzrokowo. Ich stan ocenia się głównie przez pomiary elektryczne.
Jakie usterki można wykryć podczas oględzin instalacji elektrycznej?
Można wykryć uszkodzenia widoczne z zewnątrz, np. pęknięte obudowy, brak osłon, nadpalenia, luźny osprzęt albo ślady przegrzania.
Jak sprawdza się pogorszenie jakości izolacji przewodów?
Pogorszenie izolacji wykrywa się przez pomiar rezystancji izolacji odpowiednim miernikiem, zwykle przy napięciu probierczym dobranym do instalacji.
Jak można potwierdzić przerwę w przewodzie ochronnym PE?
Przerwę w przewodzie PE potwierdza się pomiarem ciągłości przewodów ochronnych, a nie samymi oględzinami instalacji podtynkowej.
Jak sprawdza się poprawność działania wyłącznika różnicowoprądowego RCD?
RCD sprawdza się przez użycie przycisku TEST oraz pomiar parametrów zadziałania, np. prądu i czasu wyłączenia.
Dlaczego uszkodzone obudowy i osłony urządzeń elektrycznych są niebezpieczne?
Mogą odsłaniać części czynne lub zmniejszać ochronę przed dotykiem bezpośrednim. Zwiększa to ryzyko porażenia prądem.
Jaka jest różnica między oględzinami a pomiarami instalacji elektrycznej?
Oględziny polegają na ocenie widocznego stanu instalacji. Pomiary pozwalają sprawdzić parametry niewidoczne gołym okiem, np. izolację, ciągłość PE lub działanie zabezpieczeń.
Jak odczytać prąd znamionowy silnika z tabliczki 230/400 V, 3,2/1,8 A?
Pierwszy prąd dotyczy zwykle niższego napięcia i połączenia w trójkąt, a drugi wyższego napięcia i połączenia w gwiazdę. Dla zasilania 400 V w gwieździe należy przyjąć 1,8 A.
Dlaczego w tym zadaniu wybrano zakres prądowy 2 A, a nie 1 A?
Silnik przy obciążeniu znamionowym pobiera 1,8 A. Zakres watomierza musi być większy lub równy mierzonej wartości, więc 1 A jest za mały, a 2 A jest poprawny.
Dlaczego cewka napięciowa watomierza w układzie Arona powinna mieć zakres 400 V?
W układzie Arona cewki napięciowe są podłączane między przewodami fazowymi. W sieci 3×400 V napięcie międzyfazowe wynosi 400 V.
Czym różni się napięcie fazowe od międzyfazowego w sieci trójfazowej 400/230 V?
Napięcie fazowe występuje między fazą a przewodem neutralnym i wynosi 230 V. Napięcie międzyfazowe występuje między dwiema fazami i wynosi 400 V.
Kiedy silnik 230/400 V łączy się w gwiazdę?
Taki silnik łączy się w gwiazdę przy zasilaniu z sieci 3×400 V. Dzięki temu każde uzwojenie otrzymuje napięcie około 230 V.
Jak oblicza się moc czynną w układzie Arona?
Całkowita moc czynna jest sumą wskazań dwóch watomierzy: P = P1 + P2. Przy małym współczynniku mocy jedno wskazanie może być ujemne.
Co oznacza zapis 3×400 V na zasilaniu silnika?
Oznacza trójfazowe zasilanie, w którym napięcie między przewodami fazowymi wynosi 400 V. Jest to typowe napięcie międzyfazowe w sieci niskiego napięcia.
Jak oblicza się maksymalną nastawę zabezpieczenia przeciążeniowego silnika trójfazowego?
Maksymalną nastawę oblicza się, mnożąc prąd znamionowy silnika przez współczynnik 1,1. Oznacza to, że zabezpieczenie nie powinno być nastawione wyżej niż 110% prądu znamionowego silnika.
Dlaczego zabezpieczenia przeciążeniowego silnika nie ustawia się znacznie powyżej prądu znamionowego?
Zbyt wysoka nastawa może nie zadziałać przy długotrwałym przeciążeniu. Skutkiem może być przegrzanie uzwojeń, uszkodzenie izolacji i awaria silnika.
Czym różni się przeciążenie silnika od zwarcia?
Przeciążenie to przepływ prądu większego od znamionowego przez dłuższy czas, zwykle spowodowany zbyt dużym obciążeniem mechanicznym. Zwarcie powoduje gwałtowny, bardzo duży wzrost prądu i wymaga szybkiego wyłączenia przez zabezpieczenie zwarciowe.
Jaką rolę pełni przekaźnik termobimetalowy w obwodzie silnika?
Przekaźnik termobimetalowy chroni silnik przed skutkami przeciążenia. Po przekroczeniu nastawionego prądu przez określony czas rozłącza obwód sterowania stycznika.
Skąd odczytuje się prąd znamionowy silnika potrzebny do ustawienia zabezpieczenia?
Prąd znamionowy odczytuje się z tabliczki znamionowej silnika. Należy zwrócić uwagę na napięcie i sposób połączenia uzwojeń, ponieważ dla gwiazdy i trójkąta wartości prądu mogą być różne.
Jak obliczyć maksymalną nastawę zabezpieczenia dla silnika o prądzie znamionowym 8 A?
Należy wykonać obliczenie: 8 A × 1,1 = 8,8 A. Maksymalna nastawa zabezpieczenia przeciążeniowego wynosi więc 8,8 A.
Dlaczego silnik napędzający pompę wymaga poprawnie dobranego zabezpieczenia przeciążeniowego?
Pompa może zostać przeciążona np. przez zatarcie, zablokowanie wirnika lub pracę w niekorzystnych warunkach hydraulicznych. Poprawna nastawa zabezpieczenia ogranicza ryzyko przegrzania i uszkodzenia silnika.
Dlaczego przy regulacji prędkości silnika indukcyjnego utrzymuje się stały stosunek U/f?
Stały stosunek U/f pozwala utrzymać w przybliżeniu stały strumień magnetyczny w silniku. Dzięki temu silnik zachowuje zdolność do wytwarzania odpowiedniego momentu przy różnych częstotliwościach.
Jak częstotliwość zasilania wpływa na prędkość silnika indukcyjnego?
Wzrost częstotliwości zwiększa prędkość synchroniczną silnika, a jej zmniejszenie obniża prędkość. Zależność opisuje wzór n_s = 60 · f / p.
Co oznacza charakterystyka mechaniczna silnika?
Jest to zależność momentu obrotowego silnika od jego prędkości obrotowej. Pozwala ocenić pracę silnika przy różnych obciążeniach.
Jaka jest rola falownika w regulacji prędkości silnika indukcyjnego?
Falownik zmienia częstotliwość i wartość napięcia zasilającego silnik. Dzięki temu umożliwia płynną regulację prędkości obrotowej.
Co się stanie, gdy zmniejszy się częstotliwość, ale napięcie pozostanie stałe?
Może dojść do nadmiernego wzrostu strumienia magnetycznego i nasycenia obwodu magnetycznego. Skutkiem może być wzrost prądu i przegrzewanie silnika.
Co się stanie, gdy zmniejszy się częstotliwość i napięcie, ale nie zachowa się proporcji U/f?
Silnik może utracić zdolność do wytwarzania wymaganego momentu. Charakterystyki mechaniczne nie będą miały oczekiwanego przebiegu.
Dlaczego odpowiedź U · f = const. jest błędna?
Iloczyn napięcia i częstotliwości nie zapewnia stałego strumienia w silniku. W regulacji częstotliwościowej istotny jest iloraz U/f, a nie iloczyn U · f.
Dlaczego w sieci TN-C stosuje się kabel czterożyłowy?
W układzie TN-C występują trzy przewody fazowe L1, L2, L3 oraz wspólny przewód PEN. Przewody PE i N nie są jeszcze rozdzielone, dlatego nie potrzeba piątej żyły.
Czym różni się przewód PEN od przewodów PE i N?
PEN pełni jednocześnie funkcję przewodu ochronnego i neutralnego. PE służy wyłącznie do ochrony przeciwporażeniowej, a N do przewodzenia prądu roboczego.
Gdzie wykonuje się rozdział przewodu PEN na PE i N?
Rozdział PEN wykonuje się w złączu, rozdzielnicy głównej lub innym wyznaczonym punkcie instalacji. Od tego miejsca instalacja pracuje zwykle jako TN-C-S.
Dlaczego do przyłącza ziemnego nie stosuje się zwykłego przewodu instalacyjnego YDY?
YDY jest przewodem instalacyjnym przeznaczonym głównie do układania wewnątrz budynków. Do gruntu należy stosować kabel ziemny, np. YKY lub YAKY.
Jakie minimalne przekroje powinien mieć przewód PEN?
Minimalny przekrój PEN wynosi 10 mm² dla miedzi albo 16 mm² dla aluminium. Wynika to z wymagań bezpieczeństwa i ciągłości ochrony przeciwporażeniowej.
Czym różni się kabel YKY od YAKY?
YKY ma żyły miedziane, a YAKY żyły aluminiowe. Oba typy mogą być stosowane jako kable ziemne, jeśli mają odpowiedni przekrój i liczbę żył.
Dlaczego poprawny dobór liczby żył kabla jest ważny dla ochrony przeciwporażeniowej?
Liczba żył musi odpowiadać układowi sieci. W TN-C brak prawidłowego przewodu PEN lub jego błędne prowadzenie może spowodować nieskuteczność ochrony i pojawienie się niebezpiecznego napięcia na obudowach urządzeń.
Dlaczego silnik trójfazowy nie uruchamia się po zaniku jednej fazy?
Ponieważ nie powstaje prawidłowe wirujące pole magnetyczne potrzebne do wytworzenia momentu rozruchowego. Silnik może buczeć i pobierać duży prąd, ale nie ruszy pod obciążeniem znamionowym.
Co może się stać, gdy zanik fazy wystąpi podczas normalnej pracy silnika?
Silnik może jeszcze pracować, ale jego moment maleje, a prądy w pozostałych fazach rosną. Grozi to przegrzaniem uzwojeń i uszkodzeniem silnika.
Jakie urządzenie najlepiej wykrywa brak jednej fazy zasilającej silnik?
Do tego celu stosuje się przekaźnik kontroli faz. Może on wykrywać zanik fazy, asymetrię napięć oraz nieprawidłową kolejność faz.
Czy odłączenie jednej fazy może spowodować zmianę kierunku obrotów silnika?
Nie. Zmiana kierunku obrotów silnika trójfazowego następuje przez zamianę miejscami dwóch faz, a nie przez odłączenie jednej z nich.
Dlaczego odpowiedź o trzykrotnie niższej prędkości obrotowej jest błędna?
Prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości zasilania i liczby par biegunów, a nie od liczby podłączonych faz. Przy braku jednej fazy silnik nie uzyska stabilnej pracy rozruchowej pod obciążeniem.
Jakie objawy mogą wskazywać na zanik fazy w silniku?
Typowe objawy to buczenie, brak rozruchu, nadmierne nagrzewanie, zwiększony pobór prądu w pozostałych fazach oraz zadziałanie zabezpieczeń.
Dlaczego zanik fazy jest szczególnie groźny dla uzwojeń silnika?
Przy zasilaniu niepełnofazowym prądy w czynnych fazach mogą znacznie wzrosnąć. Powoduje to szybkie nagrzewanie izolacji uzwojeń i ryzyko jej uszkodzenia.
Do czego służy rozłącznik izolacyjny w instalacji elektrycznej?
Służy do ręcznego rozłączania obwodu oraz zapewnienia bezpiecznej przerwy izolacyjnej. Umożliwia odłączenie części instalacji od zasilania podczas obsługi lub prac serwisowych.
Jak odróżnić rozłącznik izolacyjny od stycznika?
Stycznik ma cewkę i służy do zdalnego, częstego łączenia obwodów. Rozłącznik izolacyjny jest zwykle obsługiwany ręcznie i pełni funkcję odłączenia oraz izolacji.
Czym rozłącznik izolacyjny różni się od odłącznika?
Odłącznik służy głównie do izolowania obwodu i nie powinien rozłączać prądów roboczych, jeśli nie jest do tego przystosowany. Rozłącznik izolacyjny może rozłączać obciążenie w określonych warunkach i jednocześnie zapewnia izolację.
Dlaczego w rozłączniku izolacyjnym ważne są położenia 0 i I?
Położenia te jednoznacznie wskazują stan aparatu: 0 oznacza rozłączenie, a I załączenie. Ułatwia to bezpieczną obsługę i kontrolę stanu zasilania.
Czy rozłącznik izolacyjny zabezpiecza silnik przed przeciążeniem?
Nie. Do ochrony silnika przed przeciążeniem stosuje się wyłącznik silnikowy lub przekaźnik przeciążeniowy, a rozłącznik izolacyjny pełni głównie funkcję łączeniową i izolacyjną.
Gdzie najczęściej montuje się rozłączniki izolacyjne?
Montuje się je w rozdzielnicach, szafach sterowniczych i przy urządzeniach wymagających bezpiecznego odłączenia zasilania. Często pełnią funkcję rozłącznika głównego.