Regulacja napięcia transformatora opisuje zmianę napięcia po stronie wtórnej transformatora przy zmianie obciążenia. W praktyce napięcie wtórne nie jest idealnie stałe, ponieważ uzwojenia transformatora mają rezystancję i reaktancję rozproszenia.
Typowe zachowanie transformatora
Przy obciążeniu rezystancyjnym lub indukcyjnym napięcie wtórne transformatora zwykle spada wraz ze wzrostem obciążenia. Wynika to ze spadków napięć na impedancji wewnętrznej uzwojeń.
Przy obciążeniu pojemnościowym sytuacja może być inna. Prąd pojemnościowy wyprzedza napięcie, dlatego spadki napięcia na reaktancji transformatora mogą mieć taki zwrot, że napięcie wtórne wzrasta zamiast maleć.
Uproszczona interpretacja
Dla transformatora ważne są:
- wartość prądu obciążenia,
- współczynnik mocy odbiornika,
- charakter odbiornika: rezystancyjny, indukcyjny lub pojemnościowy,
- impedancja wewnętrzna transformatora.
Jeżeli dołączenie odbiornika powoduje wzrost napięcia wtórnego i jednocześnie spadek prądu pobieranego z sieci, może to oznaczać poprawę warunków pracy układu przez kompensację mocy biernej.
Wniosek praktyczny
Wzrost napięcia wtórnego o kilka procent nie musi oznaczać awarii transformatora. Jeżeli towarzyszy mu zmniejszenie prądu pobieranego z sieci, logicznym wyjaśnieniem jest obciążenie o charakterze pojemnościowym, a nie zwarcie międzyzwojowe czy przerwa w uzwojeniu.