Podczas rozruchu silnika prądu stałego prędkość obrotowa jest równa zeru, dlatego nie występuje jeszcze siła przeciwelektromotoryczna, czyli napięcie przeciwne do napięcia zasilania. W praktyce oznacza to, że prąd rozruchowy byłby ograniczony prawie wyłącznie rezystancją uzwojeń silnika.
Ponieważ rezystancja twornika i uzwojenia wzbudzenia jest zwykle mała, bezpośrednie podłączenie silnika do napięcia znamionowego mogłoby spowodować bardzo duży prąd. Dlatego stosuje się rozrusznik rezystancyjny, czyli dodatkową rezystancję włączaną szeregowo na czas rozruchu.
Zasada obliczania rezystancji rozrusznika
Dla chwili rozruchu przyjmuje się:
- siła przeciwelektromotoryczna:
E = 0, - prąd rozruchowy:
Ir, - napięcie zasilania:
U, - rezystancja twornika:
Rt, - rezystancja wzbudzenia:
Rw, - rezystancja rozrusznika:
Rr.
Całkowita rezystancja obwodu w chwili rozruchu wynosi:
Rcałk = U / Ir
Rezystancję rozrusznika oblicza się ze wzoru:
Rr = U / Ir - Rt - Rw
Przykład
Jeżeli silnik ma napięcie znamionowe 440 V, prąd znamionowy 20 A, a prąd rozruchowy ma być dwa razy większy, to:
Ir = 2 · 20 A = 40 A
Rcałk = 440 V / 40 A = 11 Ω
Jeżeli rezystancja twornika wynosi 0,5 Ω, a rezystancja wzbudzenia 0,5 Ω, to:
Rr = 11 Ω - 0,5 Ω - 0,5 Ω = 10 Ω
Ważne
W zadaniach egzaminacyjnych moc znamionowa silnika może być podana jako informacja dodatkowa. Do obliczenia rezystancji rozrusznika w takim przypadku najważniejsze są: napięcie zasilania, zadany prąd rozruchowy oraz rezystancje elementów włączonych szeregowo.