Selektywność zabezpieczeń oznacza takie dobranie zabezpieczeń w instalacji elektrycznej, aby w razie uszkodzenia zadziałało tylko zabezpieczenie położone najbliżej miejsca zwarcia lub przeciążenia. Dzięki temu awaria wyłącza możliwie małą część instalacji.
Przykład: jeżeli zwarcie wystąpi w obwodzie końcowym zabezpieczonym wyłącznikiem nadprądowym, to powinien zadziałać ten wyłącznik, a nie bezpiecznik główny zasilający całą rozdzielnicę.
Selektywność przy zwarciu
Przy zwarciach prądy są bardzo duże, dlatego zabezpieczenia mogą zadziałać niemal jednocześnie. Aby sprawdzić selektywność, korzysta się z:
- charakterystyk czasowo-prądowych,
- tabel selektywności producenta,
- wartości prądu zwarciowego w danym punkcie instalacji,
- typów i prądów znamionowych zabezpieczeń.
W pytaniach egzaminacyjnych często podana jest tabela, w której odczytuje się największy prąd zwarciowy, przy którym dana para zabezpieczeń zachowuje selektywność.
Jak odczytywać tabelę selektywności?
Jeżeli w układzie występuje wyłącznik nadprądowy B6 i bezpiecznik gG, należy znaleźć wiersz dla wyłącznika 6 A, a następnie sprawdzić, dla jakiego prądu znamionowego bezpiecznika gG wartość graniczna selektywności jest większa lub równa wymaganemu prądowi zwarciowemu.
Dla prądu zwarciowego 3 kA należy dobrać taki bezpiecznik, aby układ był selektywny przy tym prądzie. W przedstawionej tabeli wymaganie spełnia bezpiecznik gG 63 A, ponieważ dla zestawu B6 i gG 63 A graniczny prąd selektywności wynosi 3,5 kA.
Znaczenie praktyczne
Brak selektywności powoduje niepotrzebne wyłączenie większej części instalacji. W zakładach przemysłowych może to oznaczać zatrzymanie wielu urządzeń zamiast jednego uszkodzonego obwodu.