Silnik bocznikowy prądu stałego ma uzwojenie wzbudzenia połączone równolegle z obwodem twornika. Oznacza to, że twornik i uzwojenie wzbudzenia są zasilane z tego samego napięcia sieci prądu stałego.
Na schematach często spotyka się oznaczenia:
- A1, A2/B2 – zaciski obwodu twornika,
- E1, E2 – zaciski uzwojenia wzbudzenia,
- Rfr – rezystor regulacyjny w obwodzie wzbudzenia.
Podstawowe zależności
Moment elektromagnetyczny silnika prądu stałego można opisać zależnością:
M ≈ k · Φ · Ia
gdzie:
- Φ – strumień magnetyczny wzbudzenia,
- Ia – prąd twornika.
Prędkość obrotowa zależy w przybliżeniu od zależności:
n ≈ (U − Ia · Ra) / (k · Φ)
Jeżeli zwiększy się rezystancję w obwodzie wzbudzenia, to prąd wzbudzenia maleje, a więc maleje również strumień magnetyczny Φ. Mniejszy strumień powoduje wzrost prędkości obrotowej.
Praca przy stałym momencie obciążenia
Gdy moment obciążający jest stały, silnik musi wytworzyć taki sam moment. Skoro strumień Φ maleje, to aby zachować moment, musi wzrosnąć prąd twornika Ia. W efekcie rośnie także prąd pobierany z sieci, mimo że prąd wzbudzenia maleje.
Wniosek egzaminacyjny: zwiększenie rezystancji Rfr w obwodzie wzbudzenia silnika bocznikowego powoduje wzrost prędkości obrotowej i wzrost prądu pobieranego z sieci.