Silnik komutatorowy uniwersalny to silnik, który może pracować zarówno przy zasilaniu prądem stałym, jak i przemiennym. Jest często stosowany w odkurzaczach, wiertarkach, mikserach i innych urządzeniach wymagających dużej prędkości obrotowej.
Budowa
Podstawowe elementy silnika komutatorowego uniwersalnego to:
- stojan z uzwojeniem wzbudzenia,
- wirnik z uzwojeniem twornika,
- komutator,
- szczotki węglowe,
- łożyska,
- obudowa i elementy wentylacyjne.
W wielu takich silnikach uzwojenie stojana i wirnika połączone jest szeregowo, dlatego ich właściwości są zbliżone do silnika szeregowego.
Cechy pracy
Silnik uniwersalny osiąga bardzo duże prędkości obrotowe. Jego prędkość zależy od napięcia zasilania i obciążenia. Przy pracy bez obciążenia może osiągać zbyt wysokie obroty, dlatego uruchamianie poza urządzeniem wymaga ostrożności.
Typowe uszkodzenia
Najczęstsze problemy to:
- zużycie szczotek węglowych,
- zabrudzenie lub uszkodzenie komutatora,
- zwarcie międzyzwojowe wirnika,
- uszkodzenie łożysk,
- przegrzanie uzwojeń.
Objawami mogą być: iskrzenie, spadek obrotów, głośna praca, grzanie się silnika lub brak rozruchu.
Diagnostyka
W praktyce serwisowej najpierw wykonuje się oględziny i sprawdzenie szczotek, następnie demontaż, badanie wirnika pod kątem zwarć, wymianę uszkodzonych części, montaż i próbne uruchomienie przy obniżonym napięciu.