Silnik szeregowy prądu stałego

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

Silnik szeregowy prądu stałego to silnik, w którym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z uzwojeniem twornika. Oznacza to, że ten sam prąd płynie przez stojan i wirnik.

Cechy silnika szeregowego

Najważniejsze właściwości:
- bardzo duży moment rozruchowy,
- prędkość silnie zależna od obciążenia,
- niebezpieczeństwo nadmiernego wzrostu prędkości przy pracy bez obciążenia,
- zastosowanie w napędach wymagających dużego momentu startowego.

Silniki szeregowe stosuje się m.in. w trakcji elektrycznej, rozrusznikach oraz niektórych elektronarzędziach.

Układ połączeń

W silniku szeregowym obwód jest następujący:

zasilanie → uzwojenie wzbudzenia stojana → uzwojenie twornika wirnika → zasilanie

Ponieważ elementy są połączone szeregowo, przerwa w obwodzie stojana lub wirnika zwykle powoduje zatrzymanie silnika, a nie intensywne iskrzenie komutatora.

Typowe uszkodzenia

Do częstych uszkodzeń należą:
- zwarcie międzyzwojowe wirnika,
- zwarcie międzyzwojowe uzwojenia wzbudzenia,
- przerwa w obwodzie wirnika lub stojana,
- zużycie szczotek,
- zabrudzenie komutatora.

Wskazówka egzaminacyjna

Jeżeli w silniku prądu stałego występuje intensywne iskrzenie na segmentach komutatora, należy podejrzewać przede wszystkim uszkodzenie obwodu wirnika. Najbardziej charakterystyczną przyczyną jest zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu twornika.