Stopniowanie ograniczników przepięć polega na zastosowaniu kilku stopni ochrony przeciwprzepięciowej w różnych miejscach instalacji. Celem jest stopniowe ograniczanie energii przepięcia: najpierw dużej energii pochodzącej np. od wyładowania atmosferycznego, a następnie mniejszych przepięć docierających do odbiorników.
Klasy ograniczników
W starszym oznaczeniu stosowano klasy B, C, D, a w nowszym najczęściej typy T1, T2, T3:
- klasa B / typ 1 – pierwszy stopień ochrony, montowany przy wejściu instalacji do budynku, zwykle w rozdzielnicy głównej; odprowadza prądy udarowe o dużej energii,
- klasa C / typ 2 – drugi stopień ochrony, montowany w rozdzielnicach piętrowych lub oddziałowych; ogranicza przepięcia łączeniowe i pozostałości po pierwszym stopniu,
- klasa D / typ 3 – trzeci stopień ochrony, montowany jak najbliżej chronionych odbiorników, np. urządzeń elektronicznych.
Prawidłowa kolejność
Prawidłowe stopniowanie w instalacji budynku wygląda następująco:
- B lub B+C w rozdzielnicy głównej,
- C w rozdzielnicach pośrednich, np. piętrowych,
- D bezpośrednio przy odbiornikach wrażliwych.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwrócić uwagę, czy ograniczniki są ustawione od strony zasilania do odbiornika w kolejności od najwyższej energii do najdokładniejszej ochrony. Układ odwrotny, np. D w rozdzielnicy głównej i B przy odbiorniku, jest błędny.
Ważne zasady montażu
- przewody łączące SPD powinny być możliwie krótkie,
- SPD musi być połączony z przewodem PE lub szyną uziemiającą,
- stopnie ochrony muszą być skoordynowane energetycznie,
- ogranicznik typu D nie zastępuje ochrony typu B lub C.