Szczotki węglowe doprowadzają prąd do wirnika przez komutator. Występują m.in. w silnikach odkurzaczy, elektronarzędzi i innych silnikach komutatorowych.
Objawy zużycia lub uszkodzenia szczotek
Typowe objawy to:
- nadmierne iskrzenie na komutatorze,
- spadek prędkości obrotowej,
- nierówna praca silnika,
- grzanie się komutatora,
- okresowe zaniki pracy silnika,
- zapach spalenizny lub ślady przypalenia.
Co należy sprawdzić?
Podczas diagnostyki sprawdza się przede wszystkim:
- długość szczotek — zbyt krótkie nie zapewniają pewnego styku,
- swobodę przesuwu w szczotkotrzymaczu — szczotka nie może się zacinać,
- docisk sprężyny — zbyt mały powoduje iskrzenie, zbyt duży przyspiesza zużycie,
- powierzchnię styku szczotki z komutatorem,
- stan komutatora: zabrudzenie, przypalenia, nierówności.
Wymiana i doszlifowanie
Po wymianie szczotek silnika nie powinno się od razu długotrwale obciążać pełną mocą. Nowe szczotki muszą dopasować się do krzywizny komutatora. Dlatego wykonuje się próbne uruchomienie przy zmniejszonym napięciu i doszlifowanie szczotek.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli w silniku komutatorowym występują zmniejszone obroty i iskrzenie, jedną z pierwszych czynności diagnostycznych jest sprawdzenie szczotek oraz ich docisku. Dopiero potem wykonuje się głębszy demontaż i badanie wirnika.