Tachometr to miernik służący do pomiaru prędkości obrotowej elementów wirujących, np. wału silnika elektrycznego, wentylatora, koła pasowego lub wrzeciona maszyny.
Wynik pomiaru najczęściej podawany jest w:
- obr/min,
- rpm (revolutions per minute),
- czasem jako częstotliwość obrotów.
Rodzaje tachometrów
Najczęściej spotyka się dwa typy tachometrów:
- tachometr stykowy – posiada końcówkę pomiarową przykładaną do obracającego się wału; pomiar odbywa się przez bezpośredni kontakt,
- tachometr bezstykowy/optyczny – mierzy prędkość na podstawie odbicia światła, zwykle od naklejonego znacznika odblaskowego na wale.
W pytaniach egzaminacyjnych tachometr często można rozpoznać po ręcznej obudowie oraz wymiennych końcówkach do kontaktu z obracającym się wałem.
Zastosowanie przy silnikach elektrycznych
Pomiar prędkości obrotowej silnika wykonuje się m.in. w celu:
- sprawdzenia, czy silnik osiąga prędkość znamionową,
- kontroli poprawności pracy napędu,
- diagnostyki po remoncie lub wymianie elementów,
- sprawdzenia działania falownika lub układu regulacji obrotów.
Ważne rozróżnienie
Tachometr nie mierzy napięcia, prądu ani rezystancji. Nie należy go mylić z:
- luksomierzem – mierzy natężenie oświetlenia,
- anemometrem – mierzy prędkość przepływu powietrza,
- czujnikiem zegarowym – mierzy małe przemieszczenia mechaniczne.
Podczas pomiaru przy obracających się częściach należy zachować szczególną ostrożność i nie zbliżać luźnej odzieży ani przewodów do wirującego wału.