Wirnik to obracająca się część silnika elektrycznego. W elektronarzędziach, takich jak szlifierki, wiertarki czy odkurzacze, najczęściej pracuje silnik komutatorowy uniwersalny, którego wirnik współpracuje ze stojanem, komutatorem i szczotkami węglowymi.
Budowa wirnika
Typowy wirnik silnika komutatorowego składa się z:
- wału,
- pakietu blach magnetycznych,
- uzwojenia wirnika,
- komutatora,
- łożysk lub miejsc osadzenia łożysk,
- wentylatora lub elementów chłodzących, zależnie od konstrukcji.
W dokumentacji techniczno-ruchowej wirnik może być pokazany jako jeden zespół części. Na rysunkach rozstrzelonych oznacza się go numerem pozycji, który służy do zamawiania części zamiennej.
Objawy uszkodzenia wirnika
Uszkodzony wirnik może powodować:
- silne iskrzenie na szczotkach,
- spadek mocy urządzenia,
- nierówną pracę silnika,
- przegrzewanie się obudowy,
- zapach spalenizny,
- brak rozruchu mimo sprawnych szczotek i zasilania.
Diagnostyka
Podczas kontroli sprawdza się stan komutatora, uzwojeń, połączeń oraz ewentualne ślady przegrzania. Do podstawowych pomiarów wykorzystuje się omomierz lub miernik rezystancji izolacji, ale pełna ocena wirnika często wymaga doświadczenia i porównania z dokumentacją producenta.
Znaczenie egzaminacyjne
W zadaniach egzaminacyjnych należy umieć odczytać z rysunku dokumentacji, który numer odpowiada danemu elementowi. W przedstawionej szlifierce wirnik oznaczono numerem 9.