Silnik indukcyjny trójfazowy jest zasadniczo przeznaczony do pracy zasilanej trzema napięciami przesuniętymi względem siebie o 120°. Dzięki temu w stojanie powstaje wirujące pole magnetyczne, które wytwarza moment rozruchowy.
Gdy taki silnik ma być zasilany z sieci jednofazowej 230 V, 50 Hz, konieczne jest zastosowanie kondensatora. Kondensator powoduje przesunięcie fazowe prądu w jednym z uzwojeń, co umożliwia wytworzenie pola zbliżonego do wirującego. Bez kondensatora silnik zwykle nie wystartuje samoczynnie lub będzie buczał i pobierał nadmierny prąd.
Rola kondensatora
Kondensator pełni funkcję elementu tworzącego sztuczną fazę. W praktyce stosuje się:
- kondensator pracy – pozostaje włączony podczas normalnej pracy silnika,
- czasem dodatkowo kondensator rozruchowy – dołączany tylko na czas rozruchu, gdy potrzebny jest większy moment.
Warunki praktyczne
Przy zasilaniu jednofazowym silnik trójfazowy najczęściej łączy się w trójkąt, jeśli tabliczka znamionowa dopuszcza pracę uzwojeń przy napięciu 230 V. Typowy zapis na tabliczce to np. 230/400 V Δ/Y.
Należy pamiętać, że taki sposób pracy ma ograniczenia:
- moc użyteczna silnika jest mniejsza niż przy zasilaniu trójfazowym,
- moment rozruchowy jest niższy,
- dobór pojemności kondensatora musi być właściwy,
- nie każdy silnik nadaje się do takiego zasilania.
Dlaczego nie inne urządzenia?
Opornik nie zapewnia odpowiedniego przesunięcia fazowego. Bezpiecznik silnikowy i wyłącznik różnicowoprądowy są elementami ochronnymi, ale nie umożliwiają samego działania silnika w układzie jednofazowym. Urządzeniem wymaganym do funkcjonowania jest więc kondensator.