Zmiana liczby par biegunów w silniku indukcyjnym

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

W silniku indukcyjnym prędkość wirowania pola magnetycznego stojana zależy od częstotliwości zasilania oraz od liczby par biegunów. Zależność opisuje wzór:

n_s = 60 · f / p

gdzie:
- n_s – prędkość synchroniczna pola wirującego [obr/min],
- f – częstotliwość napięcia zasilającego [Hz],
- p – liczba par biegunów.

Skutek zwiększenia liczby par biegunów

Jeżeli częstotliwość zasilania pozostaje taka sama, np. 50 Hz, to zwiększenie liczby par biegunów powoduje zmniejszenie prędkości obrotowej silnika. Wynika to bezpośrednio ze wzoru: im większe p, tym mniejsza wartość n_s.

Przykład dla sieci 50 Hz:
- p = 1n_s = 3000 obr/min,
- p = 2n_s = 1500 obr/min,
- p = 3n_s = 1000 obr/min,
- p = 4n_s = 750 obr/min.

Rzeczywista prędkość wirnika jest nieco mniejsza od synchronicznej, ponieważ w silniku indukcyjnym występuje poślizg.

Silniki wielobiegowe

W niektórych silnikach stosuje się przełączanie uzwojeń stojana tak, aby zmieniać liczbę biegunów pola magnetycznego. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać kilka stałych prędkości obrotowych bez użycia falownika.

Ważne na egzaminie

Przełączenie uzwojeń w celu zwiększenia liczby par biegunów nie zmienia samo z siebie kierunku obrotów i nie zatrzymuje wirnika. Głównym skutkiem jest zmniejszenie prędkości obrotowej.