Zwarcie międzyzwojowe

Słownik kwalifikacji ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

Zwarcie międzyzwojowe to uszkodzenie izolacji między sąsiednimi zwojami uzwojenia cewki, silnika, transformatora lub elektromagnesu. Powoduje ono, że część zwojów zostaje zwarta i przestaje prawidłowo uczestniczyć w wytwarzaniu pola magnetycznego.

Co dzieje się w cewce?

Po zwarciu kilku zwojów tworzy się zamknięty obwód o małej rezystancji. W tym obwodzie mogą płynąć duże prądy wirowe lub zwarciowe, które powodują:
- miejscowe nagrzewanie uzwojenia,
- dalsze niszczenie izolacji,
- spadek sprawności urządzenia,
- zmianę parametrów elektrycznych cewki.

Najważniejszy skutek dla pytania egzaminacyjnego: zwarcie międzyzwojowe powoduje spadek indukcyjności cewki. Dzieje się tak, ponieważ zmniejsza się liczba skutecznych zwojów biorących udział w wytwarzaniu strumienia magnetycznego.

Objawy uszkodzenia

Typowe objawy zwarcia międzyzwojowego to:
- zwiększone nagrzewanie uzwojenia,
- nierówna praca silnika lub transformatora,
- spadek indukcyjności,
- zwiększony pobór prądu zasilania,
- zapach przegrzanej izolacji,
- obniżenie momentu silnika lub mocy urządzenia.

Zapamiętaj

W przypadku zwarcia międzyzwojowego nie należy oczekiwać wzrostu reaktancji indukcyjnej. Ponieważ reaktancja indukcyjna zależy od indukcyjności, jej wartość zwykle również maleje przy spadku indukcyjności.