Przejdź do głównej treści

Hamulec dźwigu

Słownik kwalifikacji ELE.08 - Montaż urządzeń dźwigowych

Co to jest hamulec dźwigu?

Hamulec dźwigu to element bezpieczeństwa układu napędowego, którego zadaniem jest zatrzymanie i utrzymanie kabiny lub platformy w wymaganym położeniu. W urządzeniach dźwigowych hamulec działa zwykle automatycznie: po zaniku zasilania sprężyny dociskają elementy cierne, a napęd zostaje unieruchomiony.

Budowa hamulca

Typowy hamulec może składać się z:
- tarczy lub bębna hamulcowego,
- szczęk albo okładzin ciernych,
- sprężyn dociskowych,
- dźwigni i cięgien,
- luzownika, który zwalnia hamulec podczas pracy napędu.

Na ilustracjach egzaminacyjnych hamulec często rozpoznaje się po okrągłej tarczy lub bębnie oraz obejmujących go szczękach z mechanizmem dźwigniowym.

Zasada działania

W stanie spoczynku hamulec jest zaciśnięty. Po podaniu zasilania luzownik pokonuje siłę sprężyn i odsuwa szczęki lub okładziny od powierzchni ciernej. Dzięki temu silnik może obracać koło napędowe. Po odłączeniu zasilania hamulec ponownie zaciska się samoczynnie.

Znaczenie w eksploatacji

Hamulec musi zapewniać skuteczne zatrzymanie urządzenia i utrzymanie obciążenia. Podczas montażu i przeglądów sprawdza się m.in. stan okładzin, równomierność docisku, luz roboczy, działanie luzownika oraz pewność połączeń mechanicznych.