Koło cierne

Koło cierne to jeden z podstawowych elementów wciągarki dźwigowej, zwłaszcza w dźwigach z napędem ciernym. Montuje się je na wale wciągarki. Jego zadaniem jest przenoszenie napędu z silnika na liny nośne dzięki sile tarcia między liną a rowkami koła.

Zasada działania

Liny nośne są ułożone w specjalnych rowkach koła ciernego. Gdy silnik obraca wał wciągarki, obraca się również koło cierne. Tarcie między linami a powierzchnią rowków powoduje przesuwanie lin, a w konsekwencji ruch kabiny dźwigu i przeciwwagi.

W takim układzie lina nie jest nawijana na bęben, lecz opasa koło cierne. Dlatego bardzo ważne są:
- odpowiedni profil rowków,
- właściwy naciąg lin,
- dobry stan powierzchni koła,
- brak poślizgu lin.

Gdzie znajduje się koło cierne?

Koło cierne jest osadzone na wale wciągarki, zwykle po stronie napędu. Na rysunkach i zdjęciach często jest widoczne jako duże koło z rowkami, przeznaczone do prowadzenia lin nośnych.

Typowe błędy rozpoznania

Koła ciernego nie należy mylić z:
- enkoderem – czujnikiem pomiaru położenia lub prędkości obrotowej,
- kołem zamachowym – elementem magazynującym energię kinetyczną,
- ogranicznikiem prędkości – urządzeniem bezpieczeństwa uruchamiającym chwytacze przy nadmiernej prędkości kabiny.

W pytaniach egzaminacyjnych element montowany na wale wciągarki, współpracujący z linami nośnymi, to najczęściej właśnie koło cierne.