Łącznik krańcowy
Słownik kwalifikacji ELE.08 - Montaż urządzeń dźwigowych
Łącznik krańcowy to element sterowania i zabezpieczenia, który zmienia stan swoich styków po mechanicznym naciśnięciu dźwigni, rolki, trzpienia lub innego elementu wykonawczego. W praktyce często nazywa się go także wyłącznikiem krańcowym.
Zastosowanie w dźwigach
W urządzeniach dźwigowych łączniki krańcowe służą do wykrywania osiągnięcia określonego położenia elementu ruchomego, np. kabiny, przeciwwagi, drzwi lub mechanizmu napędowego. Mogą informować układ sterowania, że element dotarł do położenia granicznego.
Typowe zastosowania:
- ograniczenie ruchu kabiny w skrajnych położeniach,
- sygnalizacja położenia elementów mechanicznych,
- zabezpieczenie przed przekroczeniem dopuszczalnego zakresu ruchu,
- przekazywanie sygnału do obwodu sterowania.
Budowa i działanie
Łącznik krańcowy składa się najczęściej z obudowy, zestyków elektrycznych oraz mechanicznego elementu uruchamiającego, np. dźwigni z rolką. Po naciśnięciu rolki przez poruszający się element maszyny następuje przełączenie styków: zestyk normalnie zamknięty może się otworzyć, a normalnie otwarty zamknąć.
Jak rozpoznać na egzaminie?
Na ilustracjach egzaminacyjnych łącznik krańcowy często ma:
- prostokątną obudowę,
- dźwignię z rolką,
- przepust kablowy,
- oznaczenia styków na tabliczce znamionowej.
Nie należy mylić go z głównym wyłącznikiem zasilania, stycznikiem ani blokadą drzwi. Jego podstawową funkcją jest wykrywanie położenia krańcowego lub określonego punktu ruchu.