Luzownik
Słownik kwalifikacji ELE.08 - Montaż urządzeń dźwigowych
Co to jest luzownik?
Luzownik to element służący do zwalniania hamulca w urządzeniach dźwigowych, suwnicach i innych mechanizmach napędowych. Nie jest samym hamulcem, lecz częścią układu hamulcowego, która umożliwia rozpoczęcie ruchu napędu.
Funkcja luzownika
W wielu hamulcach sprężyny stale dociskają szczęki lub okładziny do tarczy albo bębna. Oznacza to, że bez zasilania hamulec pozostaje zaciśnięty. Po uruchomieniu napędu luzownik wytwarza siłę przeciwną do siły sprężyn i odciąga elementy hamujące.
Rodzaje luzowników
W praktyce spotyka się m.in.:
- luzowniki elektromagnetyczne,
- luzowniki elektrohydrauliczne,
- rozwiązania mechaniczne stosowane do ręcznego zwalniania hamulca.
Jak odróżnić luzownik od hamulca?
Hamulec obejmuje cały zespół odpowiedzialny za zatrzymanie ruchu: tarczę lub bęben, szczęki, okładziny, sprężyny i dźwignie. Luzownik jest tylko podzespołem, który zwalnia ten hamulec. W pytaniach egzaminacyjnych odpowiedź „luzownik” będzie poprawna wtedy, gdy wskazany jest sam siłownik lub elektromagnes zwalniający, a nie cały mechanizm hamujący.
Znaczenie dla bezpieczeństwa
Niesprawny luzownik może powodować niepełne zwolnienie hamulca, przegrzewanie okładzin, hałas albo brak możliwości ruszenia napędu. Z tego powodu jego działanie kontroluje się podczas przeglądów.