Sprzężenie cierne w dźwigu

Sprzężenie cierne w dźwigu elektrycznym to przenoszenie napędu z koła ciernego na liny nośne dzięki sile tarcia. Koło cierne nie ma zębów ani zaczepów mechanicznych dla lin — ruch kabiny powstaje dlatego, że lina jest odpowiednio dociśnięta do rowków koła i nie ślizga się podczas pracy.

Rola przeciwwagi

W dźwigu elektrycznym z napędem ciernym przeciwwaga jest potrzebna nie tylko do częściowego równoważenia mas, ale przede wszystkim do uzyskania właściwego naciągu lin. Naciąg ten zapewnia odpowiednie tarcie między linami a kołem ciernym.

Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych funkcję przeciwwagi często sprowadza się do stwierdzenia: przeciwwaga służy do zapewnienia sprzężenia ciernego.

Od czego zależy sprzężenie cierne?

Na skuteczność sprzężenia ciernego wpływają m.in.:
- masa kabiny, ładunku i przeciwwagi,
- kąt opasania lin na kole ciernym,
- stan techniczny lin i rowków koła ciernego,
- współczynnik tarcia między liną a kołem,
- prawidłowe naprężenie lin.

Typowa pułapka egzaminacyjna

Nie należy utożsamiać przeciwwagi wyłącznie ze „zrównoważeniem kabiny z udźwigiem”. W praktyce przeciwwaga zwykle równoważy masę kabiny oraz część udźwigu, ale w dźwigu elektrycznym z napędem ciernym jej kluczową funkcją jest umożliwienie pewnego przeniesienia napędu przez tarcie.

Brak odpowiedniego sprzężenia ciernego może powodować poślizg lin, problemy z ruszaniem, hamowaniem i dokładnością zatrzymania kabiny.