Zawór zwrotny
Słownik kwalifikacji ELE.08 - Montaż urządzeń dźwigowych
Co to jest zawór zwrotny?
Zawór zwrotny to element instalacji hydraulicznej lub pneumatycznej, który umożliwia przepływ medium tylko w jednym kierunku. Przy próbie przepływu w kierunku przeciwnym zawór samoczynnie się zamyka.
Budowa i zasada działania
Typowy zawór zwrotny ma:
- korpus z kanałem przepływowym,
- element zamykający, np. grzybek, kulkę lub płytkę,
- sprężynę dociskającą element zamykający do gniazda.
Gdy ciśnienie po stronie dopływu jest wystarczające, medium odsuwa element zamykający i przepływa przez zawór. Gdy ciśnienie spada albo pojawia się próba cofnięcia medium, sprężyna oraz ciśnienie zwrotne dociskają element do gniazda, zamykając przepływ.
Zastosowanie w urządzeniach dźwigowych
W układach hydraulicznych dźwigów zawory zwrotne stosuje się m.in. do:
- zabezpieczenia przed cofaniem się oleju hydraulicznego,
- utrzymania ciśnienia w określonej części układu,
- ochrony pompy przed przepływem wstecznym,
- stabilizacji pracy siłownika hydraulicznego.
Jak rozpoznać zawór zwrotny?
Na przekroju często widoczny jest element zamykający dociskany sprężyną do gniazda. Taka konstrukcja odróżnia go od zaworu dławiącego, który reguluje natężenie przepływu, oraz od rozdzielacza, który kieruje medium do różnych gałęzi układu.
Ważne
Zawór zwrotny montuje się zgodnie z kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie. Odwrotny montaż może całkowicie zablokować przepływ w instalacji.