Luzownik to element układu hamulcowego dźwigu, którego zadaniem jest sterowanie zwolnieniem i załączeniem hamulca. W praktyce najczęściej spotyka się luzowniki elektromagnetyczne lub elektromechaniczne współpracujące z hamulcem ciernym zespołu napędowego.
Zasada działania
W stanie normalnej pracy, gdy do luzownika doprowadzone jest napięcie, luzownik pokonuje siłę sprężyn hamulca i powoduje jego zwolnienie. Dzięki temu napęd może obracać kołem ciernym lub bębnem, a kabina może się poruszać.
Po zaniku napięcia luzownik przestaje działać, a sprężyny automatycznie dociskają szczęki lub okładziny hamulca. Powoduje to samoczynne włączenie hamulca i zatrzymanie urządzenia. Jest to ważna funkcja bezpieczeństwa.
Ważne na egzaminie
Luzownik nie służy do luzowania liny ani chwytaczy kabiny. Nie jest też urządzeniem do automatycznego sterowania całym dźwigiem. Jego rola dotyczy przede wszystkim hamulca.
Typowe objawy uszkodzenia
- hamulec nie zwalnia mimo podania napięcia,
- dźwig nie rusza z miejsca,
- hamulec zwalnia z opóźnieniem,
- występuje nadmierny hałas lub grzanie luzownika,
- hamulec nie załącza się prawidłowo po zaniku zasilania.
Kluczowa zasada
W urządzeniach dźwigowych hamulec powinien działać bezpiecznie: brak napięcia ma powodować załączenie hamulca, a nie jego zwolnienie.