Pompa zębata jest pompą wyporową, w której ciecz jest przetłaczana dzięki pracy dwóch zazębiających się kół zębatych umieszczonych w szczelnej obudowie. Na rysunkach egzaminacyjnych rozpoznaje się ją po dwóch kołach zębatych obracających się przeciwnie do siebie.
Zasada działania
Po stronie ssawnej zęby kół rozchodzą się, co powoduje powstanie podciśnienia i zasysanie oleju. Ciecz wypełnia przestrzenie między zębami a korpusem pompy, a następnie jest przenoszona po obwodzie obudowy do strony tłocznej. W miejscu zazębienia kół przestrzeń robocza zmniejsza się, dlatego olej zostaje wypchnięty do przewodu tłocznego.
Ważne: olej nie przepływa przez środek między zazębiającymi się kołami, lecz jest transportowany przestrzeniami przy obudowie.
Cechy pompy zębatej
- prosta i trwała konstrukcja,
- niewielkie wymiary,
- możliwość uzyskania stosunkowo wysokiego ciśnienia,
- stała wydajność zależna głównie od prędkości obrotowej,
- dość głośna praca w porównaniu z pompą śrubową.
Znaczenie w hydraulice dźwigowej
W układach hydraulicznych pompa odpowiada za wytworzenie przepływu oleju, który następnie umożliwia ruch siłownika. W dźwigach hydraulicznych częściej spotyka się pompy śrubowe ze względu na cichszą pracę, ale znajomość pompy zębatej jest ważna przy rozpoznawaniu schematów i zasad działania pomp wyporowych.
Jak rozpoznać na egzaminie?
Jeżeli rysunek pokazuje dwa zazębiające się koła zębate w obudowie, z zaznaczonym ssaniem i tłoczeniem, jest to pompa zębata.