Zespół zaworowy w dźwigu hydraulicznym to blok zaworów sterujących przepływem oleju między pompą, zbiornikiem i siłownikiem hydraulicznym. Jest jednym z najważniejszych elementów napędu hydraulicznego, ponieważ decyduje o sposobie ruszania, jazdy, zwalniania i zatrzymania kabiny.
Główne zadanie
Podstawową funkcją zespołu zaworowego jest sterowanie prędkością kabiny przez regulację natężenia przepływu oleju hydraulicznego. Im większy przepływ oleju do siłownika lub ze siłownika, tym większa prędkość ruchu kabiny.
W praktyce zespół zaworowy odpowiada za:
- płynne ruszanie kabiny,
- jazdę z prędkością nominalną,
- zwalnianie przed przystankiem,
- dokładne zatrzymanie kabiny,
- kontrolowane opuszczanie kabiny.
Typowe elementy zespołu
W bloku zaworowym mogą znajdować się m.in.:
- zawory sterujące kierunkiem przepływu oleju,
- dławiki i regulatory przepływu,
- zawory zwrotne,
- zawory bezpieczeństwa lub przelewowe,
- zawór opuszczania awaryjnego,
- przyłącza manometru i elementy regulacyjne.
Jak działa w dźwigu?
Podczas jazdy w górę pompa tłoczy olej przez zespół zaworowy do siłownika. Podczas jazdy w dół olej wraca ze siłownika do zbiornika, a jego przepływ jest odpowiednio ograniczany i sterowany. Dzięki temu kabina nie opada swobodnie, lecz porusza się z kontrolowaną prędkością.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Zespół zaworowy nie służy do podnoszenia kabiny przy braku zasilania. W dźwigach hydraulicznych przy zaniku zasilania stosuje się zwykle awaryjne opuszczanie, a nie podnoszenie. Nie jest też głównym zabezpieczeniem przy pęknięciu przewodu — do tego służą specjalne zawory bezpieczeństwa, np. zawór pęknięcia przewodu.