Klucz dynamometryczny to narzędzie służące do dokręcania śrub i nakrętek z określonym momentem obrotowym, podawanym najczęściej w niutonometrach (Nm). Pozwala uniknąć zbyt słabego lub zbyt mocnego dokręcenia połączenia.
Jak go rozpoznać?
Typowy klucz dynamometryczny ma:
- rękojeść z podziałką lub nastawą momentu,
- głowicę z grzechotką i trzpieniem, np. 1/4", 3/8" lub 1/2",
- oznaczenie zakresu pracy, np. 10–60 Nm 3/8.
Na rysunku egzaminacyjnym widoczny jest właśnie klucz dynamometryczny, ponieważ ma charakterystyczną rękojeść z nastawą momentu oraz głowicę grzechotkową.
Zastosowanie w energetyce odnawialnej
Klucz dynamometryczny stosuje się m.in. przy:
- montażu konstrukcji wsporczych instalacji fotowoltaicznych,
- dokręcaniu śrub mocujących moduły PV,
- montażu elementów pomp ciepła,
- pracach przy turbinach wiatrowych i kolektorach słonecznych,
- wykonywaniu połączeń wymagających określonego momentu dokręcania.
Dlaczego moment dokręcania jest ważny?
Zbyt mały moment może spowodować poluzowanie połączenia. Zbyt duży moment może uszkodzić gwint, śrubę, nakrętkę albo element mocowany. Dlatego w dokumentacji technicznej często podaje się wymagany moment dokręcania, np. 20 Nm, 35 Nm lub 60 Nm.
Ważne zasady użycia
- Ustaw moment zgodnie z dokumentacją producenta.
- Nie używaj klucza dynamometrycznego jako zwykłej przedłużki do odkręcania zapieczonych śrub.
- Po pracy ustaw najniższą wartość zakresu, aby nie obciążać sprężyny mechanizmu.
- Nie przekraczaj zakresu pracy klucza.