Lutowanie rur miedzianych to sposób trwałego łączenia rur i kształtek, np. kolanek, muf lub trójników, z wykorzystaniem lutu oraz topnika. W instalacjach sanitarnych, grzewczych i solarnych stosuje się najczęściej lutowanie kapilarne, w którym roztopiony lut jest wciągany w szczelinę między rurą a złączką.
Przygotowanie połączenia
Przed lutowaniem należy:
- przyciąć rurę prostopadle do osi,
- usunąć zadziory zewnętrzne i wewnętrzne,
- oczyścić końcówkę rury oraz wnętrze złączki,
- nanieść cienką warstwę topnika,
- wsunąć rurę do oporu w złączkę.
Czystość powierzchni ma kluczowe znaczenie. Tlenki, tłuszcz lub zabrudzenia utrudniają rozpływanie lutu i mogą spowodować nieszczelność.
Kolejność lutowania trójnika na pionie
Przy lutowaniu trójnika miedzianego zamontowanego na pionie ważna jest kolejność wykonywania złączy. Zasadą praktyczną jest lutowanie od dołu ku górze. Najpierw lutuje się dolne połączenie, następnie odgałęzienie boczne, a na końcu połączenie górne.
Taka kolejność ogranicza ryzyko ponownego przegrzania już wykonanego złącza. Ciepło naturalnie unosi się ku górze, więc lutowanie niższego złącza po wykonaniu górnego mogłoby doprowadzić do jego rozlutowania lub pogorszenia szczelności.
Błędy podczas lutowania
Typowe błędy to:
- przegrzanie złączki,
- zbyt duża ilość topnika,
- lutowanie zabrudzonych powierzchni,
- poruszanie elementami przed zastygnięciem lutu,
- nieprawidłowa kolejność lutowania kilku złączy blisko siebie.
Poprawnie wykonane połączenie powinno mieć równomierny pierścień lutu wokół krawędzi złączki i nie powinno wykazywać przecieków podczas próby szczelności.